Tetrasiklik bir antidepresan olan mirtazapin'in analjezik etki potansiyeli ve mekanizmaları

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ EVRİM DOĞAN

Danışman: Fatma Sultan Kılıç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Son yıllarda yapılan birçok çalışmada antidepresan ilaçların antidepresan etkilerine ilave olarak analjezik etkilerinin de olduğu gösterilmiştir. Antidepresan ilaçların analjezik ilaç olarak kullanılma sıklığı gün geçtikçe artmaktadır. Bu nedenle de antidepresan ilaçların analjezik etki potansiyellerinin ve mekanizmalarının daha iyi anlaşılması gerekmektedir. Bu bilgilerden yola çıkarak çalışmamızda yeni bir antidepresan ilaç grubu olarak kabul edilen tetrasiklik antidepresan ilaçların prototipi kabul edilen mirtazapinin analjezik etki potansiyeline sahip olup olmadığı araştırıldı. Mirtazapin piperazin sınıfında tetrasiklik bir antidepresan ilaçtır ve ?Noradarenerjik-spesifik Serotonerjik? etkili bir antidepresan ilaç olarak tanımlanır. Çalışmamızda mirtazapinin analjezik etki potansiyeli Tail Clip, Tail Flick, Hot Plate ve Writhing testleri kullanılarak araştırıldı. Analjezik mekanizmaların aydınlatılabilmesi amacıyla da nitrerjik, opiyaterjik ve serotonerjik ağrı yolakları bloke edildi ve sıçan beyin dilimlerinde Nitrik Oksit Sentaz (nNOS) ölçümleri yapıldı. Mirtazapinin santral supraspinal ve periferik düzeylerde belirgin bir analjezik etkinliğinin olduğu ve bu etkinin opiyaterjik ve serotonerjik yolaklar üzerinden meydana geldiği gösterildi. Bu sonuçlar mirtazapinin bazı ağrı sendromlarının tedavisinde kullanılabileceğini göstermiştir. Bununla birlikte, klinik endikasyonların ve etkili dozların tam olarak saptanabilmesi için ilave çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.