Eklemeli imalat ve döküm ile üretilmiş ti-6al-4v alaşımının sürtünme ve aşınma davranışının karşılaştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Anıl Çakar

Danışman: Koray Kılıçay

Özet:

Titanyum alaşımları düşük yoğunluğa karşılık yüksek mukavemeti sebebiyle havacılık,

medikal ve otomotiv sektörleri başta olmak üzere birçok sektörde tercih edilmektedir ve

havacılık sektörü başta olmak üzere otomotiv gibi sektörlerde de titanyum alaşımları yüksek

sıcaklıklarda kullanılmaktadır. Ti-6Al-4V alaşımı günümüzde en çok tercih edilen titanyum

alaşımıdır ve üzerine en çok çalışma yapılan titanyum alaşımıdır. Havacılık, otomotiv ve

medikal sektörlerinde kullanılan titanyum alaşımları parçaların göreceli olarak birbirlerinden

farklı yönlerde hareketleri sonucunda aşınmalara maruz kalmaktadır.

Bu çalışmada döküm ve eklemeli imalat yöntemleri ile üretilmiş Ti-6Al-4V alaşımındaki

numunelerde ilk olarak mikroyapı incelemeleri için yüzeyleri hazırlanmıştır. Emisyon Taramalı

Elektron Mikroskopu (FESEM) ve optik mikroskop altında yüzeyleri incelenen numuneler

üzerinden mikrosertlik ölçümleri alınmıştır. Numuneler oda sıcaklığı, 300°C ve 600°C

sıcaklıklarda 10 N yük altında 500 m mesafe boyunca küre disk aşınma testlerine maruz

bırakılmışlardır. Testler sırasında sürtünme katsayıları anlık olarak kaydedilmiştir. Testler

sonrasında aşınma kanalları FESEM ile incelenmiş ve belirlenen bölgelerde Enerji Dağılımlı X-

ışını Spektroskopisi (EDS) analizleri gerçekleştirilmiştir. Testler sonucunda sıcaklık arttıkça her

numunede aşınma oranlarının arttığı gözlemlenirken, eklemeli imalat numunesinin aşınma

oranları döküm numuneye göre her sıcaklık testinde daha yüksek ölçülmüştür. Sürtünme

katsayıları incelendiğinde oda sıcaklığından 300°C sıcaklığa çıkılırken ortalama sürtünme

katsayılarının arttığı, 600°C sıcaklığa çıkıldığında ise düşüş olduğu gözlemlenmiştir.