Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLHAN GÜLTEKİN
Danışman: Engin Bölükmeşe
Özet:
Günümüzde toplum içerisindeki bireylerin yaşadığı yabancılaşma probleminin giderek arttığı görülmektedir. Giderek kalabalıklaşan dünya üzerinde bu kalabalıklaşmaya rağmen kendini yalnız hisseden birçok insan bulunmaktadır. Toplulukların içerisinde kendini yalnız hisseden bireyler anlam arayışı içerisine girmekte fakat anlamsızlığın nedenlerini temellendirememektedir. Bu anlamsızlık kendini topluma yabancı hisseden bireylerin artışına yol açmaktadır. Topluma yabancı hisseden bireyler yalnız, mutsuz ve aidiyet duygusundan yoksun hissetmektedirler. Bu problem insanın kendi eliyle kurduğu toplum düzeninin içerisinde ortaya çıkmaktadır. Yabancılaşma problemi bireysel ve sosyal kimlik uyumsuzluğu neticesinde ortaya çıkmaktadır. Bu mekanikleşen sistem içerisinde kendine veya çevresine yabancılaşan bireylerin yaşadıkları kimlik çatışması, bireyin kendini toplum içerisinde bir yere ait olamadığını hissetmesine yol açmaktadır. Yabancılaşma problemi bu yüzden birey ve toplum ilişkisiyle doğrudan bağlantılıdır. Bu problemin oluşumu özellikle dünyanın modernleşme süreci içerisinde ortaya çıkmaktadır. 17. yüzyıldan itibaren başlayan, özellikle sanayileşmenin artmasından sonra ivmelenen modernleşme süreci, insanı çağdaş zihniyete taşırken aynı zamanda kendine has sorunları da beraberinde getirmiştir. Bu sorunlardan biri de yabancılaşma sorunudur. Kapitalist düzen içerisinde insanın bireysel kimliklerine yönelimi azalmış, toplum tarafından oluşturulan sosyal kimliklere verilen önem artmıştır. Sosyal vi kimliklerin önem kazandığı dünya üzerinde bireyler kendi öz benliklerinden uzaklaşarak kendi özlerine yabancılaşmaktadırlar. Sosyal kimliklerine uyum sağlayamayan bireyler ise topluma karşı yabancılaşmaktadırlar. Bu kimlik çatışması ve yabancılaşma problemi modernleşme sürecinde birçok düşünürün ilgisini çekmiştir. Hegel, Marx, Lukacs, Fromm ve Freud gibi birçok ünlü düşünür yabancılaşma problemini kuramsal bir çerçevede incelemiş ve sorunun temellerini ortaya koymuştur. Yapılacak olan bu çalışmada yabancılaşma sorununa neden olan modern topluma geçiş süreci, bu süreç içerisindeki toplumsal değerlerin değişimleri ve toplum düzeninin üzerine kurulu olduğu temeller incelenecektir. İncelenecek olan eserler bağlamında temelleri güçlendirmek adına modernleşme sürecinin çıkış kaynağına farklı olarak Türk toplumu ve Alman toplumu içerisinde nasıl geliştiği incelenecektir. Modernleşme sürecinin temelinde yatan değerlerin incelenmesi ile birlikte yabancılaşma probleminin ne olduğu, nasıl meydana geldiği, nelere sebep olduğu bu probleme dair üzerinde çalışmış olan kuramcıların düşünceleri aracılığıyla kuramsal bir çerçevede verilecektir. Sonrasında yazarların biyografileri, yaşadıkları dönem, incelenecek olan eserlerin özetleri ve yazarların edebi anlayışları hakkında bilgiler verilecektir. Verilen tüm bilgiler bağlamında Peyami Safa’nın Yalnızız ve Elias Canetti’nin Körleşme adlı eserlerinde yabancılaşma sorunu psikanalitik ve sosyolojik yöntemler aracılığıyla analiz edilecek ve karşılaştırılacaktır.