İlköğretim 5. Sınıf Öğrencilerinin Dinlediğini Anlama Sürecinde Kullandıkları Zihinsel Beceri Düzeyleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, EĞİTİM FAKÜLTESİ, TEMEL EĞİTİM BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Emel Bayrak
Danışman: Pınar Girmen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama sürecinde kullandıkları zihinsel beceri düzeylerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amacı gerçekleştirmek için, araştırmacı tarafından ?Dinlediğini Anlama Testi? geliştirilmiştir. Test kapsamını, Türkçe Dersi Öğretim Programı 5. sınıf dinlediğini anlama kazanımları arasından, test ile ölçülmeye uygun olduğu belirlenen 27 kazanım oluşturmaktadır.Test geliştirme sürecinde, ölçülmek istenilen her kazanıma uygun metin, görsel ve soru hazırlanmıştır. On beş ayrı bölüm halinde desenlenen testteki her bölüm; öğrencilerin dinleme amacından haberdar edildiği yönerge, dinleme metni ve ilgili soru veya sorulardan oluşmaktadır. Üç ayrı sınıfta gerçekleştirilen ön uygulamalar ile sınıf ortamında uygulanabilirliği sınanan taslak testin, kapsam ve görünüş geçerliliği için uzman görüşüne başvurulmuştur. Bu aşamanın ardından geçerlilik ve güvenilirlik analizlerini gerçekleştirebilmek için test, ilköğretim 5. sınıfa devam eden 250 öğrenciye uygulanmıştır. Testin madde parametreleri, tek bir madde ile ilgili cevapların dağılımını tanımlayan istatistiklerden yararlanılarak incelenmiştir. Test maddelerinin ayırıcılık gücü (Pearson Momentler Çarpımı) ve madde güçlük indeksleri hesaplanmış; testin merkezi yığılma ölçütü olarak madde ortalaması; merkezi yayılım ölçütü olarak madde standart sapması belirlenmiştir. Testin güvenilirliği KR-20 katsayısı ile hesaplanmış ve bu değer .704 olarak bulunmuştur. Yapılan analiz sonuçları, ?Dinlediğini Anlama Testi?nin yeterli geçerlilik ve güvenilirliğe sahip olduğunu ortaya koymuştur.Araştırmanın çalışma grubunu, Eskişehir merkez ilköğretim okullarının 5. sınıfına devam eden 750 öğrenci oluşturmaktadır. Bu yaş grubunun dinleme süresi gereğince yirmişer dakikalık iki bölüm haline getirilen test, araştırmacı tarafından iki ders saati içinde uygulanmıştır.Verilerin analizi aşamasında; 29 test maddesi, ölçtüğü kazanımın ilgili zihinsel becerilere göre sınıflandırılmıştır. Test maddeleri ile ölçülen zihinsel beceriler, sınıflandırma sonrasında kazanımlar; zihinde canlandırma, ayırt etme, anlamsal ilişkiler kurma, çıkarsamada bunma, tahmin etme, sorgulama, anlamı yapılandırmada görsellerden yararlanma, problem çözme, ilişkilendirme, analiz etme ve karşılaştırmadır. İfade edilen zihinsel beceriler bağlamında gruplandırılan cevaplar, tanımlayıcı istatistiklerden yaralanılarak analiz edilmiş ve analiz sonuçlarına dayalı yorumlarda bulunulmuştur.Araştırma sonuçlarına göre ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama sürecinde kullandıkları zihinsel beceri düzey ortalaması .651 olarak belirlenmiştir. Öğrencilerin dinlediğini anlama düzeyleri, zihinsel beceriye göre farklılık göstermektedir. Öğrencilerin dinlediğini anlama sürecinde kullandıkları anlamsal ilişkiler kurma, anlamı yapılandırmada görsellerden yararlanma, ayırt etme ve analiz etme zihinsel becerileri yüksek düzeyde gelişmiştir. Dinlediğini anlama sürecinde kullandıkları tahmin etme, yönergeleri uygulama, çıkarsamada bulunma zihinsel becerileri orta düzeyde; problem çözme, sorgulama ve karşılaştırma zihinsel becerileri ise düşük düzeyde gelişmiştir.