RFC1 geni tekrar artışlarının sporadik parkinson ile ilişkisinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ GENETİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İLAYDA SÖNMEZ

Danışman: Ebru Erzurumluoğlu Gökalp

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Replikasyon faktörü C alt birimi 1 (RFC1) genindeki biallelik AAGGG tekrar dizisi artışlarının (AAGGG)(eksp) , serebellar ataksi, nöropati ve vestibüler arefleksi sendromu (CANVAS) ve geç başlangıçlı ataksinin sık görülen bir nedeni olduğu yapılan çalışmalar ile gösterilmiştir. RFC1 (AAGGG)(eksp) neden olduğu ek kinik etkiler tanımlanmaya devam etmektedir. Parkinson hastalığında (PH) RFC1 tekrar artışlarının yaygınlığını araştıran sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Ülkemize ait herhangi bir veri bulunmamaktadır. Bu doğrultuda çalışmamızda PH'da RFC1 AAGGG tekrar artışlarının profilinin çıkarılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmada klinik olarak sporadik PH tanısı almış 200 hasta ve 100 kontrol bireyde RFC1 AAGGG tekrar dizisi artışı açısından araştırılmıştır. AAGGG tekrar dizisi artışı uzun menzilli Polimeraz Zincir Reaksiyonu (Long-Range PCR) ve Repeat-Primed PCR yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Hasta grubunda bir vakada patojenik AAGGG motifinde homozigot ekspansiyon saptanmıştır (%0,5). Hasta grubunda patojenik AAGGG motifinde heterozigot ekspansiyon taşıyan olgu sıklığı %8,5 olarak belirlenmiştir. Kontrol grubunda ise bu oran %4,08'dir. Hasta ve kontrol grubu arasında patojenik AAGGG(eksp) motifi için istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir (p=0.193). Sonuç: Çalışmamız sonucunda biallelik AAGGG tekrar dizisi artışı için elde ettiğimiz frekans değerleri literatür ile uyumludur. Parkinson hastalarında heterozigot taşıyıcıların (%8,5) daha yaygın bulunması bu taşıyıcılığın PH için bir risk faktörü olabileceğini düşündürmektedir. Saptanan kompleks motiflerin belirlenmesi ve elde edilen verilerin doğrulanması için daha geniş hasta serilerinde ileri sekanslama yöntemleriyle yeni çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Aynı zamanda RFC1 geninde saptanmış yeni motiflerinde PH ile ilişkisinin incelenmesi gerekmektedir.