Hemşirelerde ergonomik risk analizine göre tekrarlı hareket olan tansiyon ölçme işleminin, kas iskelet sistemi rahatsızlıklarına ve hemşirelerin tükenmişlik düzeyine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP AKYÜREK
Danışman: ÖZLEM ÖRSAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Tansiyon ölçme işleminin sık takibi gerektiğinden ve günde ortalama en az (on kez*on hasta) 100 kez tekrarlanmasının, kas iskelet sistemi rahatsızlıklarına ve tükenmişliğe etki edebileceği düşünülmektedir. Bu tezin amacı, hemşirelerde ergonomik risk analizine göre tekrarlı hareket olan tansiyon ölçme işleminin, kas iskelet sistemi rahatsızlıklarına ve hemşirelerin tükenmişlik düzeyine etkisini belirlemektir. Yöntem: Çalışma Ağustos-Ekim 2017 tarihleri arasında, Eskişehir Devlet Hastanesinde çalışan (n=91) hemşireler üzerinde yürütülen tanımlayıcı/kesitsel tipte bir araştırmadır. Çalışmanın yapılabilmesi için etik kurul, kurum izni ve çalışmaya katılan hemşirelerin yazılı onamları alınmıştır. Çalışmada kullanılan "Hemşire veri toplama formu", "Cornell Kas-İskelet Rahatsızlık Ölçeği", "Maslach Tükenmişlik Ölçeği" servislerdeki hemşireler tarafından doldurulurken, "REBA Çalışan Değerlendirme Formu" araştırmacı tarafından gözlem yoluyla doldurulmuştur. Verilerin analizleri için bağımsız örneklem t-testi, Kruskall Wallis testi, Varyans ve korelesyon analizi kullanılmış olup, istatistiksel anlamlılık değeri p<.05 olarak alınmıştır. Bulgular: Tansiyon ölçme işlemi sırasındaki duruşlarının analizi sonucunda REBA skoru ortalama 5.10±0.99 olup, hemşirelerin %95,6'sı orta derecede, %2,2'si yüksek derecede risk altında saptanmıştır. Hemşirelerin hekim tarafından tanısı konulmuş en az bir kas iskelet sistem hastalığı prevalansı %25,3'tür. Fiziksel egzersiz yapmayan, belinde her gün en az bir kez ağrı yaşayan, kalça bölgesinde ağrılarından orta derecede rahatsızlık duyan, kol, sağ ve sol ayak ağrısının iş performansını çok fazla engelleyen hemşirelerin REBA risk puanları diğerlerine göre istatistiksel olarak daha yüksektir. Hemşirelerin tükenmişlik ölçeğinin duygusal tükenme alt boyutundan aldıkları puan ortalaması 22.38±6.80, duyarsızlaşma alt boyutundan aldıkları puan ortalaması 6.59±4.14, kişisel başarı alt boyutundan aldıkları puan ortalaması 19.47±4.85'dir. Gündüz vardiyasında ve gece vardiyasında 10 ve altında hastanın bakımından sorumlu olan hemşirelerin duygusal tükenme puanları daha düşüktür. Çalışmada hemşirelerin duygusal tükenme puanları arttıkça, duyarsızlaşma ve kişisel başarı eksikliği puanları da artmaktadır. Aynı zamanda duyarsızlaşma puanları arttıkça kişisel başarı eksikliği puanları da artmaktadır. Sonuç: Tansiyon ölçme işleminin REBA risk puanı orta derecededir. Bel, kalça, kol ve ayakta REBA puanı yanı sıra ağrı da yüksektir. Hemşirelerin 10 ve altında hastaya bakması duygusal tükenmelerini azalttığından, yöneticilerin uygun çalışma ortamı sağlamak, uygun ekipman temin etmek, hemşirelerin var olan kas iskelet sistemi hastalıklarının ilerlemesini önlemek amacıyla doğru duruş, vücut mekaniği, çalışma pozisyonu, uygun kaldırma teknikleri vb. konuları içeren periyodik eğitim programlarını düzenlemesi ve egzersiz programlarına yönlendirmeleri önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Hemşirelik, REBA, Cornell Ölçeği, Kas-iskelet Hastalıkları, Tükenmişlik Düzeyi.