Matriks izole kumarin ve izomerik türevleri kumarin ve konjuge ketenin yapısı, spektroskopik özellikleri ve fotokimyasal reaktivitesi üzerinde deneysel ve teorik çalışmalar

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NİHAL KUŞ

Danışman: EROL TAŞAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

MATRİKS İZOLE KUMARİN VE İZOMERİK TÜREVLERİ DEWARKUMARİN VE KONJUGE KETENİN YAPISI, SPEKTROSKOPİKÖZELLİKLERİ VE FOTOKİMYASAL REAKTİVİTESİ ÜZERİNDEDENEYSEL VE TEORİK ÇALIŞMALARNİHAL KUŞÖZETBu çalışmada laser aktif kumarin monomeri (C9H6O2; 2H-1-benzopyran-2-one)10K' de katı argonda matriks izolasyon tekniği ile ayrıştırıldı. Molekülün titreşimfrekansları deneysel ve teorik olarak elde edilerek sonuçları yorumlandı. Matriksgazında izole edilen kumarin monomeri uygun dalga boyundaki UV uyarılmasonucunda, bileşiğin fotoizomerizasyonu ilk kez açıklandı ve bu uyarılma sonucundaizomerik türevlerinin oluşmasıyla üç ana fotoreaksiyon gözlendi. Karakteristik CObandının gözlenmesi fotoliz işleminin ana ürünlerinden biri olan Norrish I türü açıkhalka keten formunun oluşumunu açıkladı. Oluşan ketenin Z ve E konformasyonlarınınspektrumları deneysel olarak gözlendi. İkinci ana ürün olarak, dekarbonilasyon sonucumatriks kafesinde oluşan ve kapalı bir halka olan benzofuran ile CO molekülüdeneysel olarak gözlendi. Dewar form olarak açıklanan, çok hızlı bir şekilde meydanagelerek spektrumların kaydedilmasi mümkün olmayan , 2-oxatricyclo[4.4.0.01,4]deca-5,7,9-trien-3-one molekülünün hemen ardından dekarboksilasyonun görülmesiyleüçüncü ana ürün olarak bicyclo[4.2.0]octa-1,3,5,7-tetraene (BOT) ile CO2' nin ortayaçıktığı belirlendi.Kumarin monomeri ve fotoliz sonucu ortaya çıkan ürünlerin (keten formu ile I veII konformasyonları, benzofuran, 2-oxatricyclo[4.4.0.01,4]deca-5,7,9-trien-3-one, BOT )simetri koordinatlarının bulunmasıyla normal koordinat analiz hesapları yapıldı. DFT veMP2 hesapları sonuçlarından elde edilen kuvvet sabitleri kullanılarak potansiyel enerjidağılımları (PED) bulundu.Arı kristal kumarinin 25 oC oda sıcaklığından başlamak üzere, 160 oC' ye kadardüzenli olarak artan sıcaklıklarda spektrumları kaydedilerek, önemli değişikliklerinolduğu üç farklı sıcaklıktaki spektrumlar birbirleri ile karşılaştırılarak yorumları yapıldı.Deneysel verilerin yorumları, DFT/B3LYP fonksiyonu ve 6-311++G(d,p) ve abinitio MP2 metodunun 6-31G(d,p) ile 6-311++G(d,p) temel setleri kullanılarakgerçekleştirilen kapsamlı hesaplamalarla desteklendi. Deneysel veriler ile hesaplananveriler arasındaki uyum gözlenen spektrumların açıklanmasını kolaylaştırdı.Anahtar kelimeler: Kumarin, Matriks izolasyon, Kırmızı altı Spektroskopisi, Keten,Benzofuran, Norrish I türü kırılma, Dewar form, DFT ve MP2 hesapları,Dekarbonilasyon, Dekarboksilasyon