Bazı bor bileşiklerinin toprak solucanlarında doku ve enzim aktivitesi üzerine olası etkileri

ÖZGE TURGAK

Bazı bor bileşiklerinin toprak solucanlarında doku ve enzim aktivitesi üzerine olası etkileri

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Fen Bil.Enst.Md.Lüğü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGE TURGAK

Danışman: Mustafa Uyanoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bor zenginliği açısından dünyada ilk sırayı alan ülkemizde, bor bileşikleri birçok sanayi dalı ve tarımda geniş bir kullanım alanı bulmuştur. Kullanım alanları bu kadar geniş olmasına rağmen canlılar üzerindeki etkilerini konu alan araştırmalar sınırlıdır. Bu nedenle, her birinde 10' ar adet Eisenia fetida türü toprak solucanının bulunduğu 10 deney grubundan oluşan deneysel çalışma planlandı. Negatif kontrol grubu (Grup I) ile kadmiyum nitrat tetra hidrat ağır metal bileşiğinin üç farklı dozunun uygulandığı Grup II, III ve IV' den oluşan pozitif kontrol grupları oluşturuldu. Kontrol grupları ile karşılaştırılmak üzere borik asitin üç farklı dozunun uygulandığı Grup V, VI ve VII ile bor oksitin üç farklı dozunun uygulandığı Grup VIII, IX ve X oluşturuldu.Deneysel yaşam yerlerinde 7 gün yapılan uygulamaların sonunda, deney hayvanlarında ışık mikroskobu seviyesinde barsak epiteli ve klorojen doku histopatolojisi değerlendirildi. Bu dokuları oluşturan hücrelerde ise TEM incelemeleri yapılarak mitokondri ve düz endoplazmik retikulum (DER) yapısal değişimleri ile glukojen ve lipid damlacığı birikimleri değerlendirildi. Native (doğal) jel elektroforez tekniği kullanılarak katalaz (CAT) ve glutatyon peroksidaz (GPx) enzimlerinin aktiviteleri incelendi.Elde edilen bulgular, çalışmamızda kullanılan bor bileşiklerinin toksik etkilerinin, kadmiyum ağır metal bileşiğinin uygulandığı dozlardan daha fazla olduğunda ortaya çıktığını ve borik asit ile bor oksit bileşiklerinin bir ağır metal bileşiği kadar toksik etkili olamayacağını ortaya çıkarmıştır. Bulgularımız ayrıca, içeriğinde bor bulunan farklı bileşiklerin biyolojik etkilerinin de farklı olabileceğini göstermiştir.