Α-Fellandren'in mikrobiyal transformasyonu ve türevleri ile antimikrobiyal etkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA NUR CİNCİ
Danışman: ÖZGE ÖZŞEN BATUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Doğal ürünler yüzyıllardır tedavi amacıyla kullanılan en önemli kaynaklardan biridir. Sentetik ilaç üretimi artmış olsa da bu yöntemler yüksek maliyet, çevreye zarar ve bazı bileşiklerin sentezindeki yetersizlikler nedeniyle sınırlıdır. Sağlıklı yaşam ve yeşil kimya anlayışının yaygınlaşması, bitkisel ve hayvansal kökenli doğal ürünlere ilgiyi artırmıştır. Ancak doğal bileşiklerin izolasyonundaki düşük verim ve kimyasal sentez sınırlılıkları, mikrobiyal transformasyon gibi biyoteknolojik yöntemleri öne çıkarmaktadır. Bu yöntemler, mikroorganizmaların katalizör etkisiyle reaksiyonların hızını artırıp enerji gereksinimini düşürerek bileşikleri çevre dostu ve sürdürülebilir şekilde dönüştürmesini sağlar. Böylece gıda, kozmetik ve ilaç endüstrisinde geniş bir uygulama alanı bulmaktadır. Bu çalışma, ticari olarak alınan ancak uçucu yağlarda doğal olarak bulunan bir monoterpen olan α-fellandren'in mikrobiyal transformasyonuna odaklanmaktadır. Seçilen 4 bakteri ve 7 mantar suşları kullanılarak α-fellandren mikrobiyal transformasyona tabi tutulmuş, potansiyel biyolojik aktiviteye sahip yeni türevler elde edilmiştir. α-Fellandren' in Alternaria alternata ve Fusarium solani fungusları ile mikrobiyal transformasyonu sonucunda 6 farklı sekonder metabolit ; M1 (4-(1-hidroksipropan-2-il)-1-metilsikloheksan-1-ol) %1.18, M3 (1,2-epoksi-4-(hidroksimetil) 1-metilsikloheksan ) %0.70, M4 (p-menten-5-en-1,9-diol) %1.34, M6 (p-mentha-1,5-dien-8,9-diol) %3.39, M7 (asiklik bir terpenoid) %3.34 ve M9 (p-menten-5-en-1,2-diol) %6.89 verimle elde edilmiştir. Bu türevler kromatografik ve spektroskopik teknikler ile izole edilmiş yapısal olarak karakterize edilmiş ve biyolojik aktiviteleri incelenmiştir. Biyolojik testler sonucunda, elde edilen metabolitlerin G (+) bakterilere karşı daha güçlü etki gösterdiğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, bu çalışma α-fellandren'in mikrobiyal transformasyonu ile literatürde daha önce bulunmayan metabolitleri kazandırmış, bu metabolitlerin biyoteknoloji uygulamalarında potansiyel adaylar olabileceğini göstermiştir. Ayrıca çalışma literatürde sınırlı olan α-fellandren araştırmalarına özgün bir katkı sunmuştur.