Matematik öğretmen adaylarının bilgisayar destekli problem kurma becerilerinin ve sürece ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKNUR RAHAT SEMERCİ
Danışman: EMRE EV ÇİMEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Problem kurma üzerine yapılan araştırmalar incelendiğinde, özellikle öğ-retmen eğitiminde problem kurma eğitiminin gerekliliğine dikkat çekildiği görülmekte-dir. Buna karşılık eğitim öğretim süreçlerinde çok önemli rol oynayan/oynayacak öğret-menlerin ve öğretmen adaylarının lisans eğitim programlarına bakıldığına yeterli düzeyde problem kurma eğitimi almadıkları ve problem kurma becerilerinin istenen düzeyde ol-madığı görülmektedir. Bu eksikliği gidermeye yönelik yapılabilecek çalışmalar arasında öğretmen adaylarının problem kurma becerilerini geliştirebilmelerine yönelik uygun bir bilgisayar destekli eğitim programının hazırlanması ve uygulanmasının faydalı olacağı değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, araştırmanın amacı, "Cebir" öğrenme alanında ha-zırlanan bilgisayar destekli problem kurma etkinlikleri aracılığıyla matematik öğretmen adaylarının problem kurma becerilerini ve görüşlerini incelemektir. Yöntem: Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırma 2017-2018 eğitim öğretim yılı güz döneminde Eskişehir ilindeki bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde okuyan ikinci sınıf matematik öğretmen adaylarından gönüllü 20 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma süresince fa-kültede "problem ve problem çözme öğretimi" seçmeli dersini almakta olan katılımcılar (araştırmanın çalışma grubu) seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden amaçlı örnek-leme yöntemi ile seçilmiştir. Çalışma için tasarlanan bilgisayar yazılımı c# programlama diliyle .net 4.0 mimarisi kullanılarak geliştirilmiş ve araştırma kapsamında kullanılan tüm veri toplama araçları (problem kurma etkinlikleri, görüşme formu ve öğrenci günlükleri) bilgisayar yazılımı aracılığıyla öğretmen adaylarına uygulanmıştır. Öğretmen adaylarının problem kurma becerilerini derinlemesine incelemek amacıyla problem kurma etkinlikleri "serbest, yarı yapılandırılmış ve yapılandırılmış problem kurma etkinlikleri" şeklinde üç kategori altında hazırlanmış ve çeşitlendirilmiştir. Problem kurma etkinlikleri matematik dersi öğretim programında yer alan "Cebir" öğrenme alanı kapsamındaki "Cebirsel İfa-deler" ile "Eşitlik ve Denklem" alt öğrenme alanlarındaki kazanımlar dikkate alınarak hazırlanmıştır. İçerik analizi yöntemi kullanılarak yapılan verilerin çözümlenmesi, "etkin-liklerde kurulan problemlerin önceden belirlenen kriterler açısından değerlendirilmesi" şeklinde araştırmacı ve bir alan uzmanı tarafından gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Cebirsel ifadeler alt öğrenme alanındaki etkinliklerde en çok hatanın problem değerlendirme kriterlerinden "dil ve anlatım" kriteri kategorisinde yapıldığı tes-pit edilmiştir. Öğretmen adaylarından alınan görüşlerde adaylar etkinlikler sayesinde problem kurma becerilerinin geliştiğini, problem kurma tekniklerini öğrendiklerini, prob-lem kurarken nelere dikkat etmeleri gerektiğini anladıklarını, sonuçta hatasız problemler kurabilmenin iyi hissettirdiğini belirtmişlerdir. Bilgisayar ortamında yapılan problem kurma etkinliklerinin öğretmen adayları için faydalı olduğu, onların mesleki gelişmelerine katkı sağladığı söylenebilir. "Cebirsel İfadeler" ile "Eşitlik ve Denklem" alt öğrenme alanlarındaki tüm etkinliklerde dönütler sonrasında öğretmen adayları problemlerindeki hatalı olan kısımları fark etmiş, 2. ve 3.denemelerde hatalarını büyük ölçüde düzeltmiş-lerdir. Verilen dönütlerin öğretmen adaylarının problem kurma becerilerinin gelişiminde ve kurulan problemlerdeki hatalarının farkındalığının artmasında katkı sağladığı söylene-bilir. Sonuç ve Öneriler: Bu çalışmanın, öğretmen adaylarının problem kurma beceri-lerinin gelişmesine ve mesleki gelişimlerine katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğret-men adaylarının çoğu buna benzer uygulamaları hizmet-içi öğretmenlerin eğitiminde ve derslerinde kullanmaları, öğretmen adaylarının da hizmet öncesi eğitimlerinde öğrenme-leri gerektiği yönünde görüş belirtmişlerdir. Kendileri de gelecekteki öğretmenlik mes-leklerinde derslerinde kullanabileceklerini belirtmişlerdir. Bu görüşlerden hareketle, uy-gulamanın, derslerde ortaokul öğrencileri için, mesleki gelişim açısından da öğretmen adayları için faydalı olabileceği söylenebilir. Bu uygulama farklı alt öğrenme alanlarına da uygulanarak genişletilebilir. Bu tür bilgisayar-destekli uygulamalar ve türevleri yazı-lım ve kullanım mükemmelliği için de geliştirilmelidir.