Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SONGÜL BOSTANCİ
Danışman: Eyüp Artvinli
Özet:
Amaç: Bu araştırma, sosyal bilgiler öğretmenlerinin hizmet öncesi alan, meslek bilgisi ve öğretim programı amacı bazında alınan eğitimin yeterlilik düzeyini belirlemek ve bu alanlara yönelik hizmet içinde yeni bir eğitime ihtiyaç duyma düzeylerinin tespitini ve tespitlerin demografik özelliklere göre farklılığını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Araştırma, betimsel nitelikte ilişkisel tarama modelli nicel bir araştırmadır. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin hizmet öncesi ve hizmet içinde aldıkları eğitimleri çeşitli değişkenlere göre karşılaştıran ve ihtiyaç analizini hedefleyen veri toplama aracı oluşturulmuş, Hatay ilinde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenleri evreni oluşturmuştur. Bulgular: Elde edilen bulgulara göre sosyal bilgiler öğretmenleri; ‘‘sosyal bilgiler konularında’’, ‘‘öğretmenlik meslek bilgisi’’ konularında ve ‘‘sosyal bilgiler öğretim programının amaçları’’ konularında aldıkları hizmet öncesi eğitimi ‘‘orta düzeyde” yeterli bulmuşlardır. Yine sosyal bilgiler öğretmenleri; ‘‘sosyal bilgiler konularında’’ ve ‘‘meslek bilgisi’’ konularında hizmet içinde yeni bir eğitime ‘‘orta düzeyde’’ ihtiyaçları olduğunu belirtirken, ‘‘sosyal bilgiler öğretim programının amaçları’’ boyutunda hizmet içinde yeni bir eğitime ‘‘düşük düzeyde” ihtiyaç duyduklarını ifade etmişlerdir. Ayrıca genel anlamda sosyal bilgiler öğretmenleri, hizmet öncesinde aldıkları eğitime göre hizmet içinde yeni bir eğitime “orta düzeyde” ihtiyaç duyduklarını ifade etmişlerdir. Ancak sosyal bilgiler öğretmenlerinin hizmet içinde sosyal bilgiler konularından ‘medya okuryazarlığı, ekonomi ve girişimcilik, bilim, teknoloji ve toplum konularında yeni bir eğitime ihtiyaç duydukları bulgusu tespit edilirken; öğretmenlik meslek bilgisi konularından da ‘‘bilgi-iletişim teknolojilerinin etkin kullanımı, sosyal bilgilerde proje geliştirme teknikleri, özel eğitime gereksinim duyan öğrencileri dikkate alan uygulama yapabilme’’ konularında yeni bir eğitime ihtiyaç duydukları bulgusuna ulaşılmıştır. 2 Sonuç ve Öneriler: Sosyal bilgiler öğretmenleri, bilgi, teknoloji, medya ve ekonomi gibi konular ile proje geliştirme, bilgi-teknolojilerinin etkin kullanımı ve özel gereksinimli bireyleri dikkate alan uygulamalara yönelik eğitime ihtiyaç duymakta olduklarını belirtmişlerdir. Bu doğrultuda, hizmet öncesi eğitimde öğretmenlerin hizmet içindeki ihtiyaçları tespit edilerek fakültelerdeki lisans ders programlarının güncellenmesi ve görev başındaki öğretmenlerin ihtiyaçları doğrultusunda hizmet içi eğitim faaliyetlerine bu ihtiyaçlara göre ağırlık verilmesi önerilmektedir. Bunun dışında genel anlamda sosyal bilgiler öğretmenlerinin hem hizmet öncesi aldıkları eğitimi “orta düzeyde” yeterli görmeleri, hem de hizmet içinde yeni bir eğitime ihtiyaç duyma düzeylerinin “orta düzeyde” çıkması; geçmişte verilen ve ileride verilecek olan hizmet içi eğitimlerin hizmet başındaki öğretmenlerin ihtiyaçlarına yeterince hitap edip etmediğinin ortaya konması için yeni araştırmalar yapılması önerilmektedir. Bu araştırmalarda ayrıca hizmet içi eğitimlerin içeriklerinin “nitelik” bakımından araştırılması özellikle önerilmektedir.