Kurşun (Pb) ve bakır (Cu) ağır metal stresi uygulanan enginar (Cynara scolymus L.) tohumlarının fidelerinde oluşan DNA değişikliklerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMET BURAK BATIR
Danışman: AYŞE PINAR ÖZTOPCU VATAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toprakların ağır metaller ile kontaminasyonu ve burada gelişimlerini sürdürmek zorunda olan bitkilerde yüksek konsantrasyonlar da ağır metal birikimi görülür. Bu durum kontaminasyona sahip bölgelerde yetişen bitkilerin hücre ve dokularında toksik hasarlara neden olur. Ayrıca, bitkilerde ağır metal kontaminasyonu genotoksik etki göstererek DNA profilinde mutasyon benzeri değişimlere yol açar. Bu çalışmada, kurşun (Pb) ve bakır (Cu) kontaminasyonunun enginar (Cynara scolymus L.) fideleri üzerindeki etkisi fizyolojik, biyokimyasal ve moleküler parametreler yardımıyla belirlenmesi amaçlamıştır. Kurşun ve bakır etkisi belirli konsantrasyonlarda enginar fidelerinin kök bölgelerinin uzunluğunda ve toplam çözünür protein miktarında düşüşe neden olmuştur.Moleküler parametrelerden biri olan PCR tabanlıRAPD parmak izi tarama yöntemi, ağır metal stresinin fideler üzerindeki genotoksiketkisinin incelenmesi için kullanılmıştır.Ekolojik ve genotoksik çalışmalarda RAPD yöntemi uygun bir biyobelirteç olarak bitkilerde kullanılmaktadır. RAPD analizi için, 17 farklı RAPD primerinin özgün polimorfik bant paternlerinden yararlanılmıştır. Farklı kurşunve bakırkonsantrasyonlarının kontaminasyonundan sonra kontrol fidelerine göre ağır metal stresi uygulanmış fidelerin RAPD profillerinde bant kazancı ve/veya kaybı gibi çeşitli değişiklikler gözlemlenmiştir. Sonuç olarak; kurşun ve bakırstresine maruz kalanenginar fidelerinin RAPD profillelerine göre yapılan değerlendirmede genomik kalıp stabilitesinin değiştiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler : Enginar (Cynara scolymus L.), ağır metal, RAPD, genotoksisite.