Türkçe sürekli konuşma tanıma sistemlerinin ınternet protokolu üzerindeki başarımlarının araştırılması ve eniyilenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bil.Enst.Md.Lüğü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İSMAİL UZUN

Danışman: Rifat Edizkan

Özet:

Bu çalışmada Türkçe sürekli konuşma tanıma sistemlerinin Internet protokolu (IP) üzerinde dağıtık yapı modeli kullanılarak paket kayıplı durumlarda başarımları araştırılmış, paket kayıp telafi yöntemlerinin başarımları karşılaştırılmış ve uyarlamalı kestirim yöntemi geliştirilerek başarımın zaman içerisinde iyileştirilmesi hedeflenmiştir. IP üzerinden ses iletimi genellikle güvenli olmayan UDP protokolu kullanılarak paketler halinde iletilir. Paketlerin iletimi sırasında yönlendirici ve ağ geçitlerindeki sıkışıklık ve is istasyonlarındaki yük fazlalığı gibi nedenlerden dolayı kayıplar oluşabilmektedir. IP üzerinden konuşma tanıma sistemlerinin başarımlarını arttırmak için kayıp paketlerin telafi edilmesi gerekir. Bu çalışmada, sürekli konuşma tanıma sistemi olarak ses öznitelik vektörlerinin iletildiği dağıtık yapı modeli kulanılmış ve ses öznitelik vektörleri UDP paketleri seklinde iletilmiştir. Alıcı tarafında paket kayıp telafi sistemi tanımlanmıştır. Telafi sistemi, en uygun yöntemin seçildiği ön işlem aşaması, telafi aşaması ve uyarlamalı yöntemler için parametrelerin güncellendiği ardişlem aşamalarından oluşmaktadır. Kayıp telafi sistemi için dinamik tampon bellek tasarımı yapılmış ve uygulanacak telafi yöntemi seçimi için ölçütler belirlenmiştir. Telafi yöntemi olarak aradeğerleme ve kestirim yöntemleri uygulanmıştır. Kestirim yöntemlerinde mevcut uygulamalarda ses öznitelik vektörlerinin geniş anlamda durağan kabullenmesi yapılmakta ve eğitim amaçlı seçilen veriden elde edilen ortalama değer ve ortak değişinti değerleri telafi aşamasında kullanılmaktadır. Bu çalışmada, ses öznitelik vektörlerinin zaman içerisindeki ortalama değeri ve ortak değişinti değerleri uyarlamalı olarak güncellenmektedir. Böylece, telafi sistemi her yeni konuşmada kendini güncelleyerek başarımını arttırmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Türkçe sürekli konuşma tanıma, IP üzerinden ses iletimi,

paket kayıp telafisi, uyarlamalı kestirim.