Yedinci sınıf öğrencilerinin etkinlik temelli öğrenme yaklaşımı altında oran-orantı kavramlarını oluşturma süreçlerinin incelenmesi: APOS teorisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, İLKÖĞRETİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE KOÇYİĞİT GÜRBÜZ
Danışman: PINAR ANAPA SABAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Oran ve orantı matematik öğretiminde olasılık, bir doğrunun eğimi, benzerlik ve trigonometrik oranlar gibi diğer matematiksel kavramların temelini oluşturan önemli kavramlardır. Bu kavramlar, fen bilimleri öğretiminde ise kimyasal denklemlerin hesaplanması, ideal gaz yasalarının kullanımı, yoğunluk, hız, ivme tanımlamalarına ve elektrik devrelerinin analizine temel oluşturmaktadırlar. Bu bağlamda, oran ve orantı kavramları sadece matematik öğretiminde değil fen bilimleri öğretiminde de büyük öneme sahiptir. Bu araştırmada yedinci sınıf öğrencilerinin oran ve orantı kavramlarını yapılandırma süreçleri incelenmiştir. Öğretim sürecinde matematiksel kavramlarının gerçek yaşam durumları dikkatte alınarak, sınıf ortamında derin bir anlayışla geliştirilmesini amaçlayan otantik öğrenme yaklaşımına dayalı etkinlikler ile planlanmış ve uygulanmıştır. Oran ve orantı kavramlarının yapılandırılma süreci APOS teorik çerçevesi altında incelenmiştir. Yöntem: Nitel araştırma desenlerinden biri olan öğretim deneyi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri öğretim süreci boyunca uygulanan otantik öğrenme temelli etkinlikler, araştırmacı günlükleri, çalışma kağıtları ve görüşmelerden elde edilmiştir. Çalışmaya Ankara'nın Altındağ ilçesinde yer alan Muammer Şahin Ortaokulunda öğrenim gören sekiz yedinci sınıf öğrencisi katılmıştır. Öğrenciler amaçlı örnekleme yöntemi ile çalışma amacına uygun olarak kendini iyi ifade edebilenler arasından ve bir önceki yılın matematik dersi notları göz önünde bulundurularak seçilmiştir. Sekiz hafta sürecinde uygulanan etkinlikler sonrasında elde edilen veriler içerik ve tematik analiz teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Bulgular: APOS öğrenme teorisine göre oran ve orantı kavramlarının genetik ayrışımları ortaya konmuştur. Eylem basamağında olduğu düşünülen öğrencilerin oran kavramını çarpımsal ilişki olarak yapılandıramadığı; orantı kavramını ise açıklayamayıp; sadece verilen durumun doğru ya da ters orantılı çokluklar olup olmadığını belirleyebildikleri görülmüştür. Süreç düzeyine geçmiş olduğu düşünülen öğrencilerin oran kavramını iki çokluk arasındaki sabit bir ilişki olarak yapılandırabildiği; orantı kavramını günlük hayat durumlarıyla ilişkilendirerek çoklukların nasıl değişebileceğini yorumlayabildikleri görülmüştür. Nesne düzeyine geçme sürecinde ise öğrencilerin oran kavramını matematiksel bir nesne olarak farklı problem durumlarında ve sahip olduğu ilişkili matematiksel kavramlarla kullanabildiği; orantı kavramını ise iki oranın eşitliğiyle açıklayabilirken, günlük hayat durumlarında ve diğer derslerde orantı kavramına uygun örnekler verebildikleri görülmüştür. Sonuç ve Tartışma: Çalışmanın sonuçlarına göre, araştırmacı tarafından oluşturulan genetik çözümlemenin bu çalışmadan elde edilen öğrenci verileri ile uyumlu olduğu gözlenmiştir. Ayrıca otantik ekinlikler içeren öğretim ortamının öğrencilerin oran-orantı konusunu kavrama durumlarına olumlu etkide bulunduğu gözlenmiştir. Anahtar kelimeler: Oran-orantı, Kavram öğretimi, Otantik öğrenme, Öğretim deneyi