Eski Türkçede çokluk ve topluluk yapıları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONUR NİZAM
Danışman: Ferruh Ağca
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışma, dünya dillerinde bulunan çokluk ve topluluk yapılarının Eski Türkçedeki gelişimini incelemek için oluşturulmuştur. Çokluk ve topluluk yapısının Türkler tarafından ne zamandan itibaren kullanılmaya başlandığı, bu yapının Eski Türkçedeki durumu, çokluk ve topluluk yapısının eklerle mi yoksa kelimelerle mi kullanıldığı, eklerle yapılan çoklukların hangi anlamlara sahip olduğu, bu anlamları koruyup koruyamadıklarını irdelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, Köktürk dönemi, Uygur dönemi ve Karahanlı dönemi eserleri incelenmiştir. İncelemeler sonucunda da çokluk ve topluluk yapılarının, ekler ve kelimeler ile yapıldığı, çokluk eklerinin +lAr, +t ve +s ekleri olduğu, topluluk eklerinin ise +An ve +AgU/+AgUn şeklinde görüldüğü tespit edilmiştir. Çokluk yapısının Köktürk yazıtlarında daha çok sözlüksel ifadelerle yapıldığı, çokluk ve topluluk ifadesi için birden fazla ekin kullanıldığı, Uygur Türkçesinden itibaren ise, ek sayısının azaldığı, +lAr çokluk ekinin ise kullanımının genişlediği görülmüştür. Türk dilinde ilk önce topluluk yapısının olduğu daha sonra, yerleşik yaşama geçilmesiyle birlikte çokluk ifadesinin ortaya çıktığı izah edilmiştir. Anahtar Sözcükler Çokluk, Topluluk, Yapı, Eski Türkçe, Köktürk Yazıtları, Uygur Türkçesi, Karahanlı Türkçesi, Dilbilim, Biçimbilim, Sözcükbilim.