Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BALKAN OZAN ÖNGEL
Danışman: Emre Ev Çimen
Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından okullarda
okutulması tavsiye edilen ortaokul matematik ders kitaplarının PISA (Programme for
International Student Assessment-Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı)
matematik okuryazarlığı çerçevesine göre incelenmesidir.
Yöntem: Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi
kullanılarak veriler toplanmıştır. MEB 5.sınıf, 6.sınıf, 7.sınıf ve 8.sınıf matematik ders
kitaplarındaki sorular tek tek kodlanarak PISA matematik okuryazarlığı bağlamında
incelenmek üzere OECD’nin (Organisation for Economic Co-Operation and
Development - Ekonomik İş birliği ve Kalkınma Teşkilatı) yayınladığı “Matematik
Okuryazarlığı Yeterlik Düzeyleri”, “Matematiksel İçerik Bileşenleri”, “Matematiksel
Süreçler Bileşenleri” ve “Bağlam Bileşenleri” kullanılarak nitel araştırma
yöntemlerinden betimsel analiz yöntemi ile incelenmiştir.
Bulgular: Araştırmada elde edilen bulgulara göre 5.sınıf matematik ders
kitabında yer verilen sorularda en çok görülen Matematik Okuryazarlığı Yeterlik Düzeyi
2.düzey; en çok görülen içerik nicelik; en çok görülen süreç matematiği
kullanma/yürütme; en çok görülen bağlam toplumsaldır. 6.sınıf matematik ders kitabında
yer verilen sorularda en çok görülen Matematik Okuryazarlığı Yeterlik Düzeyi 2.düzey;
en çok görülen içerik nicelik; en çok görülen süreç matematiği kullanma/yürütme; en çok
görülen bağlam meslekidir. 7.sınıf matematik ders kitabında yer verilen sorularda en çok
görülen Matematik Okuryazarlığı Yeterlik Düzeyi 3.düzey; en çok görülen içerik nicelik;
en çok görülen süreç matematiği kullanma/yürütme; en çok görülen bağlam kişiseldir.
8.sınıf matematik ders kitabında yer verilen sorularda en çok görülen Matematik
Okuryazarlığı Yeterlik Düzeyi 2.düzey; en çok görülen içerik uzay ve şekil; en çok
2
görülen süreç matematiği kullanma/yürütme; en çok görülen bağlam kişisel olarak
belirlenmiştir.
Sonuç ve Öneriler: Araştırma sonucu elde edilen bulgulara göre ortaokul
matematik ders kitaplarında bulunan soruların büyük çoğunluğu PISA matematik
okuryazarlığı düzeyleri bakımından alt düzeylerde yer almıştır. Ayrıca kitaplardaki
soruların bağlamları, süreçleri ve içerikleri alt boyutları bakımından birbirine eşit sayıda
dağılmamıştır. Matematiksel içerikteki bu durumun öğretim programının bir sonucu
olabileceği düşünülmüştür. İlerleyen zamanlarda okutulacak kitaplardaki soruların
matematik okuryazarlığını destekleyecek düzeyde ve dağılımda yazılması
önerilmektedir.