Erzincan ili Kemaliye ilçesi geleneksel konutlarının sokak cephelerinin tipolojik değerlendirmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bina Bilgisi Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İPEK DEMİRBİLEK
Danışman: Kader Reyhan
Özet:
Erzincan İli Kemaliye ilçesi yapılarının konumlandırılış şekli, sokak oluşumları,
anıtsal yapıları, geleneksel konutlarının mimari özellikleri ve kültürel yapısı ile kendine özgü
birçok özelliğe sahip bir yerleşim yeridir. Bölge dokusu karakteristiğinin oluşmasını
sağlayan en önemli etmen bölgenin doğal ve çevresel özellikleri olmuştur. Bölgenin eğimli
topoğrafyası, sarp kayalıklar ve su kaynaklarının oluşturduğu doğal sınırlar, geleneksel
yapım teknikleri ve malzeme ile halkın kültürü dokunun şekillenmesinde etkili olmuş
unsurlardır.
Tez çalışmasında Kemaliye ilçesinin geleneksel konut cephelerinde yıllar içinde
bozulmalara bağlı olarak ortaya çıkan koruma sorunları ve bilinçsiz koruma uygulamaları
sonucu gizlenen sokak cephelerin tipolojik özelliklerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bunun
yanı sıra, yerleşim dokusu, tarihi dokusu, anıtsal yapı ve geleneksel konutların mimari
özellikleri incelenmiş, dokunun karakteristik özellikleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Tüm
bu çalışmalar yapılırken literatür çalışması ile kaynak taraması, saha çalışması, gözlem,
fotoğraflama, haritalama gibi nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Çalışma alanı olarak
Kemaliye ilçesi sit alanı seçilmiş ve çalışma bu alan ile sınırlandırılmıştır. Kemaliye
tamamen çevreye uygun bir şekilde gelişen özgün ve bütüncül bir yerleşim dokusu olması,
geleneksel konutlarının mekânsal, yapısal ve cephesel kurgusunun korunmaya değer olması
sebebi ile çalışma alanı olarak seçilmiştir. Çalışma içeriği, geleneksel doku ve konutlar ile
sınırlandırılmıştır. Bölgenin özgün yerleşim dokusunun oluşum özellikleri analiz edilmiş,
anıtsal yapı cephelerinin geleneksel konutlar ile ilişkisi irdelenmiş ve geleneksel konutların
kendine özgü bir sokak cephe tipine sahip olup olmadığı konusu üzerinde değerlendirmeler
yapılmıştır. Bunun için merkez yerleşimdeki 87 adet geleneksel konutun sokak cephesi
çalışma kapsamına alınmıştır. Yapılan analizler ve buna bağlı çıkarımlar sonucunda,
bölgenin geleneksel konutlarının belirli tipolojik özellikler gösterdiği anlaşılmıştır.