Sıçanlarda gabapentinin antidepresan ve anksiyolitik etkinliğinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞULE İSMAİLOĞLU
Danışman: Fatma Sultan Kılıç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gabapentin santral sinir sisteminin önemli bir nörotransmitteri olan GABA'nın yapısal analoğu ve üçüncü kuşak antiepileptik bir ilaçtır. Parsiyel epileptik nöbetler dışında nöropatik ağrı ve hareket bozukluklarının tedavisinde de kullanılmaktadır. Psikiyatri alanında ise bipolar bozukluk, anksiyete bozuklukları ve alkol bağımlılığının tedavisinde etkili olduğunu bildiren klinik çalışmalar vardır.Bu çalışmada 250-300 g ağırlığında dişi spraque-dawley sıçanlar kullanılmış olup, tek doz gabapentin (5,10,20,40 mg/kg), amitriptilin 10 mg/kg, sertralin 5 mg/kg, diazepam 5 mg/kg, ketamin 10 mg/kg, i.p. olarak verildi. Ayrıca gabapentin 40 mg/kg ile diğer gruplar kombine kullanılarak her grupta 8 sıçan olacak şekilde 12 grup oluşturuldu. Kontrol grubuna ise serum fizyolojik verildi. Gruplardaki sıçanlara yükseltilmiş + labirent testi ile ardından zorlu yüzdürme testi uygulandı. Sonuçlar ortalama ± SEM olarak verilip, istatistiksel değerlendirmede Mann-Whitney U testi kullanıldı.Gabapentin tüm dozlarında anksiyolitik ve doza bağımlı antidepresan etki gösterirken, amitriptilin ve sertralin ile aynı oranda antidepresan etki göstermiştir. Ketamin ve diazepamın antidepresan etkisi tek başına ve gabapentin ile kombinasyonlarında daha fazladır. Sertralin ise gabapentinin bu etkisini arttırmıştır. Anksiyolitik etki açısından değerlendirdiğimizde ise; gabapentin amitriptilin ile aynı oranda etki yaparken, diazepam ve ketamin grupları gabapentine göre daha fazla anksiyolitik etki oluşturmuşlardır. Gabapentinin amitriptilin, diazepam ve ketamin ile kombinasyonlarında ise, gabapentin ve kontrole göre daha güçlü anksiyolitik etki gözlenmiştir. Sertralin ve sertralinin gabapentin ile kombinasyonlarında ise anksiyolitik etki gözlenmemiştir.Anahtar Kelimeler: Gabapentin, antidepresan, anksiyolitik, ketamin, sertralin, amitriptilin, benzodiazepin, zorlu yüzdürme testi, yükseltilmiş artı labirent testi, sıçan.