PAP smear testi yaptırmamış kadınların bu teste yönelik farkındalıklarının ve testi yaptırmama nedenlerinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASEMİN ÖZTÜRK

Danışman: Elif Gürsoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma Pap smear testi yaptırmamış kadınların bu teste ve serviks kanserine yönelik farkındalıklarının ve testi yaptırmama nedenlerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki bu araştırma Kasım 2014-Mayıs 2015 tarihleri arasında Ankara'da bir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini daha önce Pap smear testi yaptırmamış ve aktif cinsel hayatı olduğunu ifade eden 35-65 yaş grubundaki 400 kadın oluşturmuştur. Evreni bilinen örneklem formülü kullanılarak minumum örneklem sayısı belirlenmiştir. Amaçlı örneklem yöntemi (kota örnekleme) kullanılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından literatür bilgisi doğrultusunda hazırlanan anket formu ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 15.0 programı kullanılarak tanımlayıcı istatistikler yapılmıştır. Bulgular: Araştırmamızda kadınların yaş ortalaması 43.36±7.47 olmakla birlikte, %62.5'i 35-44 yaş grubunda, %87.8'i evli, %58.5'i ilkokul mezunu, %95.5'i sağlık güvencesine sahip, %75'i ekonomik durumunu orta olarak tanımlamıştır. Kadınların %54'ünün Pap smear testini daha önce duyduğunu, %45.7'sinin bu testin serviks kanserinin erken teşhisi için yapıldığını bildiği, %32.2'sinin her yaş grubundaki kadının Pap smear testini yaptırması gerektiğini düşündüğü, %52.2'sinin jinekolojik bir hastalığı olmadığı için, %35.7'sinin jinekolojik muayeneden çekindiği için, %35.2'sinin utanma veya korku duymasından dolayı bu testi yaptırmadığı belirlenmiştir. Katılımcıların %93'ünün serviks kanserini daha önce duyduğu ancak %76.8'inin serviks kanseri hakkında bilgi sahibi olmadığı, %41'inin serviks kanseri açısından kendisini risk altında görmedikleri saptanmıştır. Pap smear testini daha önceden duymuş olma durumunun yaş arttıkça azaldığı; bu testin en fazla doğurganlık yaş grubunda (35-44) bilindiği (p<0.05) belirlenmiştir. Eğitim ve ekonomik düzey artışı ile birlikte Pap smear testini duyma ve serviks kanseri hakkında bilgi sahibi olmanın arasında anlamlı bir ilişki olduğu (p<0.05) saptanmıştır. Sonuç: Çalışmada kadınların Pap smear testi ve serviks kanserine ilişkin farkındalık ve bilgilerinin düşük olduğu saptanmıştır. Serviks kanseri ve Pap smear testi hakkında farkındalık oluşturmaya ve mevcut farkındalığı artırmaya yönelik eğitim programlarının hem okullarda ve sağlık kuruluşlarında hem de medyada yaygın ve sürekli olarak düzenlenmesinin kadınların bu konudaki bilgi, tutum ve davranışa dönüştürmede olumlu katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Farkındalık, kadın, Pap smear testi, serviks kanseri