Kurkumin'in mikrobiyal transformasyonu ve türevlerin piperin ile sinerjik etkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Sami Koray YETİM
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Özge Özşen Batur
Eş Danışman: Fatih Demirci
Özet:
Geçmişte tedavi etmek için kullanılan birçok madde, bitkisel kaynaklardan ekstre
veya fermentasyon yöntemiyle üretilmiştir. Sonraki dönemlerde ise tedavi için sentetik
ilaçlar da üretilip kullanılmıştır. Bilhassa klinik çalışmalar için kullanılan bazı kimyasalları
sentezlemek çok zordur. Bunun yanı sıra son zamanlarda dünya genelinde sağlıklı yaşam
başlığı altında doğal ürünlere duyulan ilgi de artmaktadır. Bundan dolayı, ilaç ham
maddelerinin bitkisel ve hayvansal kaynaklardan ekstre edilmesi büyük önem kazanmıştır.
Biyolojik etkisi olan doğal bileşenlerin kaynağından izolasyonu veya kimyasal sentezi,
biyoteknolojik yöntemler ile karşılaştırıldığında avantajlarının az olması sebebiyle son
yıllarda tercih edilmemektedir. Bitkisel kaynaklardan ekstre edilen doğal bileşikler miktar
bakımından oldukça azdır. Hayvansal kaynaklardan ekstre etmek ise etik kurul iznine bağlı
ilerlemektedir. Biyoteknolojik yöntemler, kimyasal yöntemlerle üretilemeyen veya doğal
kaynaklardan izole etme maliyetinin yüksek olduğu durumlarda ilaç, gıda katkı maddesi ve
aromaların kolayca sentezlenip üretilebilmesini mümkün kılar.
Bu tez projesi kapsamında farklı biyolojik aktivite gösteridiği bilinen Türkiye de Hint
safranı veya safran kökü olarak da ifade edilen zerdeçal (Curcuma longa L.) bitkisinin
köklerinden izole edilen kurkumin maddesinin, mikrobiyal transformasyon yöntemi ile
türevlerinin elde edilmesi ve biyolojik aktivitelerinin ortaya konması amaçlanmıştır.
Bu çalışmada, kurkuminin A. alternata ile mikrobiyal transformasyonu sonucu üç
farklı türevi Hekzahidrokurkumin, Demetoksioktahidrokurkumin ve
Oktahidrokurkumin sırasıyla % 6.88, %2.56 ve %5.92 verimle elde edildi. Elde edilen
türevlerin broth mikrodilüsyon yöntemi kullanılarak farklı bakterilere karşı test edilen bütün
derişimlerde önemli bir aktivite gözlemlenmemiştir (>250 μg/mL). Kurkumin
metabolitlerinin piperin ile ayrı ayrı aktivitelerinin kurkumin – piperinin, bakterilere karşı
göstermiş olduğu sinerjik etkiye kıyasla aktivitelerinin daha yüksek olduğu kaydedilmiştir.
Sonuç olarak; kurkumin türevlerinin, kurkumin-piperin etkileşimine kıyasla-seçilen aynı
bakteri türlerine göre- piperin ile biyoyararlanımı arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır.