Maarif Modeli ortaokul matematik dersi öğretim programının sosyal-duygusal öğrenme becerileri açısından incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKNUR GÜNGÖR
Danışman: PINAR ANAPA SABAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu tez çalışması, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programında bulunan temalardaki öğrenme-öğretme yaşantılarında yer alan öğrenme-öğretme uygulamalarının sosyal-duygusal öğrenme becerileriyle, öğretim programının bu becerileri ne ölçüde desteklediğini incelemek amaçlamaktadır. Yöntem: Çalışmada nitel araştırma desenlerinden olan "doküman analizi" tercih edilmiştir. Bu çalışmada, TYMM Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı, Sosyal Duygusal Öğrenme (SDÖ) Becerileri kapsamında incelenmiştir. Araştırmada incelenen dokümanlar, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Ma-tematik Dersi Öğretim Programında bulunan öğrenme-öğretme yaşantılarında yer alan öğrenme-öğretme uygulamaları ve TYMM Öğretim Programları Ortak Metninde bulunan Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri oluşturmaktadır. Araştırmanın birinci aşamasında, TYMM kapsamında oluşturulan Ortaokul Ma-tematik Dersi Öğretim Programındaki öğrenme çıktıları öğrenme öğretme uygulamaları ve TYMM Öğretim Programları Ortak Metninde verilen Sosyal Duygusal Öğrenme be-cerileri incelenmiştir. İkinci aşamada, belgelerin orijinalliğine bakılıp araştırma için uygun olup olmadığı test edilmiştir. Üçüncü aşamada, dokümanlar detaylı olarak incelenmiştir. Dördüncü aşamada, betimsel analiz yöntemi ile veriler incelenerek analiz edilmiştir. Araştırmanın son aşamasında, elde edilen analiz sonuçları nicel verilerle desteklenmiş ve bulgular tablolar aracılığıyla sistematik biçimde sunulmuştur. Bulgular: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı Sosyal Duygusal Öğrenme becerileri temalara göre sırasıyla; Sayılar ve Nice-likler temasında iş birliği, İşlemlerle Cebirsel Düşünme ve Değişimler temasında iletişim ve iş birliği, Geometrik Şekiller temasında iletişim, Geometrik Nicelikler temasında iş birliği, İstatistiksel Araştırma temasında sosyal farkındalık, Veriden Olasılığa temasında sorumlu karar verme ve Dönüşüm temasında iş birliği ve sorumlu karar verme becerileri-ne vurgu yapıldığı görülmüştür. Sınıf düzeylerine göre sosyal duygusal öğrenme beceri-leri sırasıyla; beşlerde iletişim, altılarda iş birliği, yedilerde iş birliği ve sekizlerde iş birliği becerisine vurgu yapıldığı görülmüştür. Sonuç ve Öneriler: TYMM Matematik Dersi Öğretim Programı temalara göre SDÖ becerileri incelendiğinde iş birliği, iletişim ve sorumlu karar verme becerisinin ço-ğunlukta olduğu görülmüştür. Programda en fazla iş birliği becerisine ve en az kendine uyarlama becerisine vurgu yapılmıştır. Sosyal duygusal öğrenme becerilerinden benlik becerilerinin programda zayıf kaldığı görülmektedir. Buna karşılık, iş birliği becerisinin programda yoğun biçimde desteklendiği ve akran etkileşimi açısından önemli katkılar sunduğu söylenebilir. Uyum ve esneklik becerilerinin ise sınırlı düzeyde ele alınması, öğrencilerin yeni durumlara uyum sağlama ve alternatif çözümler üretme açısından geli-şime açık bir alan olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, program sosyal-duygusal öğ-renme becerileri bakımından güçlü yönler barındırsa da benlik, uyum ve esneklik beceri-lerinin daha sistematik biçimde desteklenmesi gerektiği düşünülmektedir. Öğrencilerin matematikle ilgili hem olumlu hem de olumsuz duygular yaşadığı dikkate alındığında, sosyal duygusal öğrenme beceri temelli etkinliklerin ve merak uyan-dıran öğrenme ortamlarının derslere entegre edilmesi önerilebilir.