Yusufeli Barajı Relokasyon Yolları Kapsamında Kaya Düşme Probleminin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Uygulamalı Jeoloji Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UFUK DOĞRU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Didem Yasin
Eş Danışman: Ali Kayabaşı
Özet:
Kaya düşmesi, yerçekimi etkisi altında gevşek kaya malzemesinin, yamaç aşağı hareketi
olarak tanımlanmaktadır. Ülkemizin jeolojik – jeomorfolojik yapısı, sahip olduğu iklim
özellikleri nedeni ile birçok kesiminde kaya düşmeleri meydana gelmektedir. Kaya
düşmeleri, yaşandığı bölgelerde yarattığı olumsuz etkilerden dolayı doğal afetler içerisinde
yer almaktadır.
Bu çalışmanın amacı; çalışma alanı olarak seçilen Artvin ili Yusufeli ilçesinde gerçekleşen
veya gerçekleşme potansiyeli olan kaya düşme probleminin tanımlanması, kaya düşme
probleminin 2 boyutlu ve 3 boyutlu olarak analiz edilmesi ve sonuçların karşılaştırılmasıdır.
Bölgede Jura ile Kuvaterner yaşları arasında değişen birimler yer almaktadır. Çalışma
alanında Jura yaşlı volkanik kayaçlar bulunmaktadır. Bu volkanik kayaçlarda yer alan
çatlaklardan, donma-çözünme etkisinden ve arazinin apik olması gibi sebeplerden dolayı
kaya düşmeleri gerçekleşebilmektedir.
Yapılan arazi çalışmalarında, düşen veya asılı kalan kayaçların jeolojik özellikleri, eklem
tabaka durumları ile tabaka boyutları incelenmiştir. RocFall v7.0, v8.0 programlarında 2
boyutlu analizler ve RocFall 3 programında 3 boyutlu analizler yapılmış, düşen blokların
hızları, kinetik enerjileri, gidebilecekleri son noktalar ile zıplama yükseklikleri belirlenmiş
ve elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır.
Bu incelemeler sonucunda 2 boyutlu ve 3 boyutlu analizlerin avantaj ve dezavantajları ortaya
konmuştur. Düşen veya düşme potansiyeline sahip kaya bloklarının yola gelmesini önlemek
amaçlı önlemler önerilmiştir.