Matematik Öğretmen Adaylarının Web 2.0 Araçlarını Kullanarak Bilişsel Talep Düzeylerine Uygun Ölçme Ve Değerlendirme Deneyimlerinin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FARUK SAVAŞ
Danışman: Emre Ev Çimen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada matematik öğretmen adaylarının çevrimiçi ortamda uygun Web 2.0 araçlarından birini kullanarak Bilişsel Talep Modeline uygun ölçme değerlendirme aracı hazırlayıp uygulama deneyimlerini ve sürece ilişkin görüşlerini almak amaçlanmıştır. Yöntem: Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Bu araştırmada temel olarak öğretmen adaylarının görüşleri üzerinden bulgular elde edilmesi hedeflenmiştir. Bu nedenle bu araştırmada bir nitel araştırma modeli olan durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmada 2020-2021 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde bir devlet üniversitesinde ilköğretim matematik öğretmenliği programında öğrenim gören gönüllü sekiz Matematik öğretmen adayı ile birebir çalışılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden biri olan amaçsal örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Kendilerine önce araştırma izin belgesi, ardından kişisel bilgilerinin yanı sıra çevrimiçi ortam ile ilgili düşüncelerini içeren ön görüşme formu doldurtulmuştur. Ardından Web 2.0 araçları ile ilgili bilgi düzeylerini içeren bir görüşme formu doldurtulmuştur. Bu formlardaki bilgiler ışığında araştırmacı tarafından bilişsel talep ve Web 2.0 araçlarının özelliklerini tanıtan çevrimiçi bir sunum ile ders yapılmıştır. Bu dersin içerikleri öğretmen adayları ile paylaşılmıştır. Sunum dersinden sonra da çalışma grubundaki 8 matematik öğretmen adayı ile her hafta Çarşamba günü saat 17.30 – 20.00 arasında ESUZEM OYS sistemindeki sanal sınıf ortamında "Öğretmenlik Uygulamaları" adlı derste görüşme gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmelerde görev formu, öz değerlendirme formu, akran değerlendirme formu ve son görüşme formları tanıtılmış ve kendilerinin bu formları bir hafta içerisinde doldurup ESUZEM üzerinden göndermeleri istenmiştir. 8 öğretmen adayı kendilerine uygun Web 2.0 aracı belirlemiş bu araç ile öğretmenlik uygulaması dersi (staj) için gittikleri okuldaki öğrencilere 30 dakikalık bir ölçme ve değerlendirme süreci gerçekleştirmişlerdir. Bu ölçme ve değerlendirme sürecinin ardından uzman görüşü almak için kendi danışman öğretmenleri ile çevrimiçi ortamda 60 dakikalık bir görüşme yapılmış ve etik izin alınarak bu görüşme kaydedilmiştir. Öncelikle ders içerikleri ve görüşme kaydının ses dökümleri yapılmıştır. Ses dökümlerinin içerik analizi yapılmıştır. Bu bağlamda dökümlerde yer alan diyaloglar çeşitli kriterlere göre kodlanmış ve bu kodlardaki ortak temalar belirlenmiştir. Bulgular: Araştırma sürecinde Bilişsel Talep Modelini uygularken öğretmen adaylarının soru seçimlerinde zorluk yaşadıkları görülmüştür. Ancak gerekli dönütler verildikten sonra ölçme ve değerlendirme sürecini büyük ölçüde sorunsuz bir şekilde tamamlamışlardır. Seçtikleri Web 2.0 aracını kapsamlı bir şekilde araştırdıkları o aracın kritik özelliklerine vakıf oldukları anlaşılmıştır. Hedeflenen 30 dakikalık ölçme ve değerlendirme sürecini önceden planlamışlardır bu plana büyük ölçüde sadık kaldıkları gözlemlenmiştir. Ders esnasında yaşadıkları teknik aksaklıkları kişisel sınıf yönetimi tecrübeleri ile aşmışlardır. Sonuç ve Öneriler: Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının bilişsel talep ile ilgili ayırt edici sorular bulmakta zorlansalar da gereken ek bilgiler verildikten sonra daha nitelikli ve büyük ölçüde öğrencilerin seviyesine uygun sorular hazırladıkları görülmüştür. Yapılan ölçme ve değerlendirme süreci sonrasında öğretmen adaylarının bilişsel talep ile ilgili gayet olumlu dönütler verdiği görülmüştür. Aynı şekilde Web 2.0 araçlarını ders esnasında büyük ölçüde başarılı bir şekilde kullanabildikleri gözlemlenmiştir. Araştırmanın ilerletilmesi kapsamında, araştırmacıların Web 2.0 araçlarını kullanarak ortaokulun tüm kademelerinde farklı kazanımları hedef alan ölçme ve değerlendirme çalışmaları yapmaları önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Bilişsel Talep Modeli, Web 2.0 araçları, çevrimiçi ortamda ders, ölçme ve değerlendirme, matematik öğretmen adayları, ortaokul matematik eğitimi.