Fen bilgisi öğretmen adaylarının sürdürülebilir su kullanımına yönelik farkındalıklarının geliştirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, İLKÖĞRETİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEMİLE ÇANKAYA

Danışman: CANSU FİLİK İŞÇEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Sürdürülebilir kalkınma için en önemli yaşamsal kaynaklardan biri sudur. Su kaynaklarını korumak ve sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla suya olan bakış açısının değiştirilmesi ve farkındalık geliştirilmesi gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı fen bilgisi öğretmen adaylarının sürdürülebilir su kullanımına yönelik farkındalıklarını geliştirmektir.Yöntem: Bu araştırma karma yöntem kullanılarak yapılandırılmıştır. Tek gruplu öntest-sontest deneysel desen ile elde edilen nicel veriler, araştırma sürecinde toplanan nitel veriler ile desteklenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2011-2012 öğretim yılında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi'nde öğrenim gören, "Çevre Bilimi" dersini alıyor olmak ölçütünü sağlayan, 3. sınıf fen bilgisi öğretmen adayları oluşturmuştur (N=35). Araştırmanın nicel verileri araştırmacı tarafından geliştirilen "Su Tüketim Davranışları Ölçeği", "Su Tutum Ölçeği" ve " Su Bilgi Testi" ile nitel verileri ise yapılandırılmış görüşme formu yoluyla toplanmıştır. Çalışma grubuna 5 hafta boyunca su eğitimi verilmiştir. SPSS analiz programı yardımıyla likert ölçekler üzerinde bağımlı örneklem t-testi analizi yapılarak farkındalığının kazandırılıp kazandırılmadığı incelenmiştir. Nitel veriler ise betimsel olarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışma grubuna verilen su eğitimi sonrasında su tüketim davranışlarında (t=-5,852, p<.05), suya yönelik tutumlarında (t=-2,058, p<.05), suya yönelik bilgi düzeylerinde (t=-5,946, p<.05) su eğitimi sonrası lehine anlamlı farklılık görülmektedir. Öğretmen adaylarının büyük çoğunluğu eğitimden sonra suların yetip yetmeyeceğine dair endişelerinin arttığını, su sıkıntısının ciddiyetini kavradığını ve artık çevresindeki insanları bilinçlendirmeye çalışacağını, su kullanımında daha özenli davranacağını belirtmiştir. Gelecek kuşakların 20-30 yıl sonra suya bağlı sorunlar yaşayabileceğine inanan 24 öğretmen adayı bulunmaktadır. Tartışma ve Sonuç: Araştırmanın bulguları su eğitiminin öğretmen adaylarının su bilgi düzeylerini, su tüketim davranışlarını, su tutumlarını geliştirdiği ve suya dair farkındalıklarını arttırdığı göstermektedir. Anahtar kelimeler: Su farkındalığı, sürdürülebilir su kullanımı, su eğitimi