Ti6Al4V alaşımının raybalamasında optimum matkap çapı ve kaplama özelliklerinin araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FİKRET YAMAN

Danışman: Mustafa Ulutan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Raybalama, imalat sanayinde yaygın olarak uygulanan bitirme işlemlerinden biridir. Titanyum bazlı Ti6Al4V alaşımının raybalanması, imalat süreçlerinde önemli ve güncel bir araştırma konusudur. Optimum imalat parametreleri, Ti6Al4V alaşımının işlenebilirliği için büyük önem taşımaktadır. Bu araştırma, matkap çapı, delik yüzey pürüzlülük değerleri, rayba kaplamaları, aşınma ve ideal delik çapı değerlerine dayalı olarak optimum imalat parametrelerini bulmaya odaklanmıştır. Deneylerde ilk olarak dört farklı çapta (Ø6.7, Ø6.8, Ø6.8 t_land, Ø6.9) matkapla 6 adet delik delme işlemi gerçekleştirilmiştir. Matkaplara etki eden kuvvetler dinamometreli tutucu ile anlık olarak ölçülmüştür. Delme işleminden sonra delik yüzey pürüzlülüğü ve delik çapı ölçümü tamamlanmıştır. İki farklı kaplamaya sahip (AlTiN ve ZrN) ve kaplamasız Ø7 düz karbür rayba ile raybalama işlemi gerçekleştirilmiştir. Raybalama işleminden sonra delik yüzey pürüzlülüğü ve deliklerin çapları tekrar ölçülmüştür. Bu ölçüm sonuçları dikkate alınarak optimum matkap çapı belirlenmiştir. Maksimum kuvvet Ø6.7 matkapta, minimum kuvvet ise Ø6.8 matkapta belirlenmiştir. Bu nedenle deneye devam etmek için Ø6.8 matkap seçilmiştir. Ø6.8 matkap ve Ø7 ZrN ve AlTiN kaplı raybalar ile 850 delik delinmiştir. Kaplamasız rayba, 200 delikte kaplamalı raybaların iki katı aşınma miktarına ulaşmıştır. AlTiN kaplama ZrN kaplamaya göre %10 daha az aşınmış olmasına rağmen ZrN delik yüzey pürüzlülük ölçümlerinde daha iyi sonuç vermiştir. Bu nedenle yüzey kalitesinin ön planda olduğu raybalama işleminde ZrN kaplama tercih edilmelidir. Anahtar Kelimeler: Rayba, Ti6Al4V Alaşımı, Optimum Parametre, Kaplama