Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİBEL DOĞAN
Danışman: Erdoğan Boz
Özet:
Süleyman Çelebi’nin Vesîletü’n-Necât (Mevlid) adlı eseri, Türk edebiyatının en çok
bilinen ve okunan eseridir. Eski Anadolu Türkçesi’nin karakteristik özelliklerini
taşıyan Vesîletü’Necât, bu tezde eylem işletimi yönünden incelenmiştir. Alan
yazınında gelenekselleşmiş bilimsel yöntem ile Vesîletü’n-Necât adlı eser üzerinde bir
eylem işletimi incelemesini amaçlayan bu çalışma, söz konusu eser üzerine yapılacak
ilk dilbilgisel çalışmalardan biri olacaktır. Elde edilen veriler Eski Anadolu Türkçesi
dilbilgisi çalışmalarına önemli bir bilimsel katkı sağlayacaktır. Eylem işletimi, eylem
kök ve gövdelerine gelen biçimbirimlerle gerçekleşmektedir. Eylem işletimi, Boz
(2015) tarafından “sözcük türünü değiştirmeyen biçimbirimler”, “sözcük türünü
değiştiren biçimbirimler” ve “yüklem yapıcı ve yüklemde görevli biçimbirimler”
olmak üzere genel olarak üç başlıkta tasnif edilmiştir. Bu çalışmada Vesîletü’n-
Necât’taki eylem işletimi söz konusu yöntemle incelenmiş ve Eski Anadolu Türkçesi
için önemli veriler elde edilmiştir.