Ergenlerde sağlığı geliştirici ve koruyucu davranışlar ölçeğinin geliştirilmesi ve uygulanması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NALAN BOSTAN AKMEŞE
Danışman: ÖZLEM ÖRSAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sağlığı koruma ve geliştirme kavramlarının birbirini tamamlaması sebebiyle bahsedilen kavramları birlikte ele alan, Sağlığı Gelişme Modeli ve Sağlık İnanç Modeli olmak üzere iki teori üzerine temellendirilen ayrıca tüm ergen yaş gruplarını kapsayan okul çocukları örneklemi üzerinde geliştirilen ölçeğe literatürde rastlanmaması sebebiyle bu çalışma ergenlerde sağlığın geliştirilmesi ve korunması davranışlarını belirlemeye yönelik geçerli ve güvenilir bir araç geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Ölçek geliştirme aşaması ve geliştirilen ölçeğin uygulanması aşaması olmak üzere iki aşamalı olan araştırma metodolojik ve tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini Eskişehir merkez ilçelerindeki toplam 44 lise ve 60 ortaokulun tümünde bulunan 69 bin 906 öğrenci oluşturmaktadır. Örneklemi ise tabakalı örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırma 03.10.2016-14.10.2016 tarihleri arasında Eskişehir merkez ilçelerindeki 44 lise ve 60 ortaokuldaki 1600 ölçek geliştirme aşaması ve 960 geliştirilen ölçeğin uygulanması aşaması olmak üzere 2560 öğrenci üzerinde yapılmıştır. Araştırmanın verileri "Sosyodemografik Özellikler Formu" ve geliştirilmiş olan "Ergenlerde Sağlığı Geliştirici ve Koruyucu Davranışlar Ölçeği" ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yapılan geçerlik analizleri; içerik (kapsam) geçerliği, doğrulayıcı faktör analizi; güvenirlik analizleri ise madde analizi, Cronbach Alpha'dır. Bulgular: Ergenlerde Sağlığı Geliştirici ve Koruyucu Davranışlar Ölçeği madde toplam korelasyon katsayıları 0.25 ile 0.56 arasındadır. Ölçeğin Kaiser-Mayer-Olkin değeri ise .91 olarak tespit edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizine ilişkin modele ait uyum indeksleri ölçek için önerilen modelin uygun olduğunu göstermektedir. Sekiz alt boyut ve 48 maddeden oluşan ölçeğin toplamının Cronbach Alpha katsayısı 0.90 olarak bulunmuştur. Sonuç: Çalışmanın bulguları, ölçeğin yeterli düzeyde geçerli ve güvenilir olduğunu göstermiştir.