ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ AĞIZ, DİŞ VE ÇENE SAĞLIĞI EĞİTİM, UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİNE BAŞVURAN HASTALARIN DENTAL ANKSİYETESİNİN YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNE ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIP TARİHİ VE ETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NEWAL ALABDUL RAZZAK
Danışman: Nilüfer Demirsoy
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Ağız, Diş ve Çene Sağlığı Eğitim, Uygulama Ve Araştırma Merkezinde Endodonti Anabilim Dalı Tedavi Kliniği ve Prototetik Anabilim Dalı Tedavi Kliniklerinde tedavi amacıyla gelen hastaların dental anksiyete ile ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Kapsam: Dental anksiyete, diş hekimliği uygulamalarında gelişen, bireyde bazen ciddi stres kaynağı oluşturan bir tepkidir. Ağız sağlığıyla ilişkili yaşam kalitesi ise sosyal, fiziksel, psikolojik, ve orofasiyal bölgede oluşan sorunların kişinin iyilik halini nasıl etkilediğini ortaya koyan bir kavramdır. Dental anksiyeteye sahip bireyler, randevularını çok sık erteleyebilmektedirler. Diş hekiminden kaçınma sebebiyle diş ve ağız sağlığıyla ilgili problemleri çok ciddi boyutlara gelebilir. Bu durum bireylerin ağız sağlığıyla ilişkili yaşam kalitesini de olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Hastalarda dental ansiyete ile ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesi arasındaki ilişkisinin araştırıldığı çalışmada, Temmuz-Aralık 2019 tarihleri arasında, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Ağız, Diş ve Çene Sağlığı Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezinde Endodonti Anabilim Dalı Tedavi Kliniği ve Prototetik Anabilim Dalı Tedavi Klinikleri bekleme salonunda diş tedavisi amacıyla gelen 258 hastaya ulaşılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı nitelikte, nicel araştırma yaklaşımı kullanılan çalışmada katılımcılardan; demografik soru formu ile birlikte "dental anksiyete (M-DAS) ve yaşam kalitesi (OHIP-14) ölçeği kullanılarak veriler elde edilmiştir. Verilerin analizi için Kolmogorov–Smirnovve ve Shapiro–Wilk testleri ile normallik analizi yapılmıştır. Daha sonra güvenirlik testi, t–testi, One– Way ANOVA Testi, LSD çoklu karşılaştırma testi ve Pearson Korelasyon Analiz testi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların %51,9'u (n=134) erkek, %48,1'i ise (n=124) kadınlardan oluşmaktadır. Hastaların M-DAS'ten aldıkları puan ortalaması 11,68 ± 4,41; OHIP-14'in puan ortalaması 16,72±10,89 olarak tespit edilmiştir. OHIP-14 sonucu alınan skorların yüksek olması, yaşam kalitesinin olumsuz etkilendiğini göstermektedir. 1,58±0,96 en yüksek puan ortalamasıyla yaşam kalitesinde en fazla etkilenen alanın fiziksel ağrı; 1,01±1,01en düşük puan ortalamasıyla yaşam kalitesinde en az etkilenen alanın ise handikap olduğu belirlenmiştir. Toplam M-DAS ile toplam OHIP-14 skorları arasında negatif güçlü korelasyon olduğu belirlenmiştir. Hastalar OHIP-14 sorularında en sık fizyolojik kısıtlılık yönünde problem yaşadıklarını belirtmiştir. Sonuç: Dental anksiyete düzeyi yüksek olan bireylerin ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesi düşmektedir. Ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesinin yükseltilmesi için, düzenli yapılan diş hekimi kontrollerinde dental anksiyete düzeyinin ölçülerek azaltılması için önlemlerin alınması ve ağız sağlığının iyileştirilmesi gereklidir Anahtar Sözcükler: Ağız sağlığı ile ilgili yaşam kalitesi, Ağız sağlığı etki profili, Dental Anksiyete, Endodonti ve Prododonti, OHIP-14, M-DAS,