Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıp Tarihi ve Etik Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KADRİYE DOĞU
Danışman: Nilüfer Demirsoy
Özet:
Amaç: Hemşirelik uğraş alanı insan olan
ve hemşirelik bakımına temellenmiş bir meslektir. Mesleki açıdan hemşire
öncelikle kendi değerleri ve varoluşu üzerinden yönelimlerde bulunur.
Hemşireler kendi varlıklarının özgür bilinci ile etik standartların oluşmasına
izin verirler. İnsanın varoluş sürecinde geçirdiği acı verici rahatsızlıklara
karşı hemşirenin duyduğu ilgi sırasındaki bireysel becerisinin sürekli veya
aşamalı olarak yaşanması sırasındaki etik faaliyetler, hemşirelerin profesyonel
iş ve yaşam kalitesinin etkilenmesine zemin hazırlamıştır. Merhamet yorgunluğu,
merhamet memnuniyeti ve tükenmişlik, merhametli bakım uygulayıcılarında bakımın
maliyeti olarak ortaya çıkar.
Bu
araştırmada, bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerde merhamet
yorgunluğu, merhamet memnuniyeti, tükenmişlik ve ikincil travma stresinin
anlaşılması, yaşam kalitesinin olumsuz etkilenmesine neden olan risklerin
belirlenmesi amaçlanmıştır.
Kapsam:
Araştırmada
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık, Uygulama ve Araştırma Hastanesi’nde
çalışan hemşire sayısı 751’dir. Araştırmada gönüllü olarak çalışmaya katılmayı
kabul eden 467 hemşire örneklemi oluşturmuştur. Veriler hemşirelerle ile yüz yüze görüşülerek
toplanmıştır.
Yöntem: Veri
toplama formları; hemşirelerin yaşı, cinsiyeti, medeni durumu, eğitim durumu,
gibi demografik özelliklerinin sorgulandığı bir form ile Çalışanlar için Yaşam
Kalitesi Ölçeği-5’nin (Professional Quality Of Life Scale-ProQOL-5) kullanıldığı
formdan oluşmaktadır. Veriler
uygun istatistik programı kullanılarak veri tabanı oluşturulmuştur. Sosyo-demografik
Veri Formunu ve Ölçeği’yi dolduran katılımcılardan ele alınan değişkenler
açısından durumlarının betimlenmesinde, değişkenlerin ölçme düzeyleri dikkate
alınarak aritmetik ortalama, standart sapma, frekans ve yüzdelerden
yararlanılmıştır.
Bulgular: Araştırma örneklemini oluşturan katılımcıların
374’ü (%80,1) kadın, 93’ü (%19,9) erkektir; yaklaşık %53’ü 18-33 yaş
grubundadır; 199’ü (%42,6) evli, 268’i (%57,4) bekârdır; 231’inin (%49,5)
çocuğu vardır; 112’sı (%24,0) lise mezunu, 66’sı (%14,1) önlisans, 260’ı(%55,7)
lisans, 29’u (%6,2) lisansüstü mezunudur. 162’si (%34,7) dahili bölümlerde,
97’si (%20,8) cerrahi bölümlerde, 103’ü (%22,1) yoğun bakımlarda
çalışmaktadırlar. Katılımcıların gruplarda nasıl bir dağılım gösterdiğini
belirlemek için Kolmogorov-Smirnov Testi yapılmıştır. ProQOL-5 ölçeği alt boyutlarının
puanları arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere yapılan pearson çarpım moment
korelasyon analizi sonucunda puanlar arasında merhamet memnuniyeti ile ikincil
travma stresi arasında istatistiksel açıdan p<0,05 düzeyinde negatif yönde
anlamlı bir ilişki (r=-,210** p<0,05) ; tükenmişlik ile ikincil travma
stresi arasında pozitif yönde anlamlı düzeyde ilişki (r=,525** p<0,05) belirlenmiştir.
Merhamet memnuniyet düzeyi arttıkça ikincil travma stresi azalmaktadır, diğer
yandan tükenmişlik düzeyi arttıkça da travma stres düzeyi de aynı oranda
artmıştır.
Sonuç: Merhamet memnuniyeti, İkincil Travma Stresi, Tükenmişlik alt boyutları yaş, cinsiyet, medeni durum, deneyim yılı gibi faktörlerden farklı düzeylerde etkilenmektedir. Merhamet odaklı bakım sürecinde profesyonelin kendi biricikliği ve mesleğin varoluşundan kaynaklı ahlaki değerler ile etik konulara ilişkin bütünleşik doğası nedeniyle duygusal, fiziksel, zihinsel, psikolojik yükler içinde çalıştıkları sonucuna varılmıştır.