Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Kubilay Akşahin
Danışman: Volkan Marttin
Özet:
Anadolu’daki aşiretler, tarihsel süreç içerisinde sosyal, siyasi ve hatta askeri etkiye
sahip olmuştur. Bu tez, Türkiye tarihinde aşiretlerin, özellikle de Milli Mücadele
dönemindeki kritik önemini derinlemesine incelemektedir. Osmanlı Devleti’nde
aşiretler, hem merkezi otorite için bir güç kaynağı hem de yönetim açısından bir
zorluk teşkil etmiştir. Devlet, aşiretleri iskân ederek, vergi toplamak suretiyle ve
askeri birlikler oluşturarak merkezi otoritesini güçlendirmeye çalışmıştır. II.
Abdülhamid döneminde kurulan Hamidiye Alayları gibi aşiretlerden oluşan askeri
birlikler, özellikle Doğu Anadolu’da güvenliği sağlamada önemli bir rol üstlenmiştir.
Milli Mücadele döneminde ise aşiretler, hem cephelerde savaşarak hem de siyasi
arenada yer alarak önemli katkı sağlamışlardır. İtilaf Devletleri, aşiretleri kendi
lehlerine çekmeye çalışsalar da birçok aşiret, Milli Mücadele’ye destek vermiştir.
Aşiret reisleri, hem cephelerde savaşmış hem de TBMM’de mebus olarak yer alarak
milli iradeye katkı sağlamışlardır. Aşiretler, özellikle Doğu ve Güney Cephelerindeki
savaşlarda önemli zaferler kazanılmasında büyük başarılar ortaya koymuştur. Bu
süreçte TBMM Hükümeti, yasal tedbirler alarak aşiretlerin desteğini kazanmaya
çalışmıştır. Öte yandan hükümet, savaş koşullarında kısıtlı imkânlarla ülkeye göç
etmek isteyen aşiretlerin iskânı ile uğraşmıştır.
Aşiretlerin Milli Mücadele’ye sağladıkları destek, yeni Türkiye Cumhuriyeti’nin
temellerinin atılmasında önemli etki oluşturmuştur. Ancak aynı zamanda, bazı
aşiretlerin ülkedeki birlik ve beraberliği bozacak zararlı eylemleri olsa da
Anadolu’daki aşiretlerin önemli bir kısmı Milli Mücadele’ye aktif destek vermiştir.
Bu tezin çalışma sonucunda, Anadolu’daki aşiretlerin Türkiye tarihindeki karmaşık
ve çok yönlü rolü, özellikle de Milli Mücadele dönemindeki kritik önemi ortaya
çıkarılmıştır.