Hekimlik pratiğinde kaçırılmış fırsatlar
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KAZIM TIRPAN
Danışman: HÜSEYİN BALCIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kaçırılmış fırsat (missed opportunity); aşılanması, taranması veya risk faktörleri açısından değerlendirilmesi gereken bir bireyin, herhangi bir nedenle sağlık kuruluşuyla temas etmesine rağmen bu koruyucu hizmeti alamadan sistemden ayrılması durumu olarak tanımlanmaktadır. Bu tez çalışması, hekimlerin klinik pratiklerinde karşılaştıkları kaçırılmış fırsatları; bilgi düzeyleri, tutumları ve davranışları ekseninde incelemeyi amaçlamaktadır. Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu çalışma, 25.09.2025 ile 15.10.2025 tarihleri arasında, aktif olarak poliklinik yapan 404 hekimin katılımıyla gerçekleĢtirilen çevrimiçi anket verilerine dayanmaktadır.Araştırma bulguları, hekimlerin koruyucu sağlık hizmetleri konusundaki teorik bilgi düzeylerinin oldukça yüksek (%92) olduğunu, ancak bu bilginin klinik pratiğe yansımasında belirgin bir "bilgi-uygulama açığı" bulunduğunu ortaya koymuştur. Örneğin, obezite (%95) ve tütün kullanımının riskleri konusundaki farkındalık yüksek olmasına rağmen, Vücut Kitle İndeksi (VKİ) hesaplama ve rutin tansiyon ölçümü (%63) gibi temel uygulamalarda aksaklıklar saptanmış, hipertansiyon için davranış düzeyinde %37'lik bir kaçırılmış fırsat oranı belirlenmiştir. Katılımcıların %74,3‟ü, koruyucu hekimlik uygulamalarının önündeki en büyük engel olarak poliklinik sürelerinin kısalığını göstermiştir. Hekimlerin koruyucu hekimlik konusundaki yetkinliklerine rağmen, zaman kısıtlılığı ve iş yükü baskısı, her hasta temasının bir fırsata dönüştürülmesini engellemektedir. Sonuç olarak, kaçırılmış fırsatların azaltılması; hekimlerin bireysel çabasından ziyade, randevu sürelerinin düzenlenmesi, dijital karar destek sistemlerinin entegrasyonu ve iş yükünün azaltılması gibi sistemsel iyileştirmelere bağlıdır. Anahtar Kelimeler: Kaçırılmış Fırsat, Koruyucu Hekimlik, Bilgi-Uygulama Açığı, Kronik Hastalıklar, Birinci Basamak.