Otizm spektrum bozukluğu olan gençlere çok basamaklı talep etme becerisinin öğretiminde konuşma üreten cihaz ve sistematik öğretimin etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÖZEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALPER TUNGA KARAMIKLI

Danışman: Derya Genç Tosun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan bireylere çok basamaklı talep etme becerisinin öğretiminde Konuşma Üreten Cihazı (KÜC) ve bu cihazın kullanımını öğretmek amacıyla hazırlanmış olan öğretim paketinin etkililiğini incelemektir. Yöntem: Bu araştırma katılımcılar arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli ile desenlenmiştir. Araştırma Kapadokya Özel Eğitim Uygulama Okulu 3. Kademeden 15-18 yaş grubunda OSB olan üç erkek öğrenci ile yürütülmüştür. Bulgular: Araştırma bulgularına göre araştırmaya katılan, üç katılımcıdan biri yapılan tüm uyarlamalara rağmen hedef beceriyi belirlenen ölçüt düzeyinde sergileyememiştir ve ardından öğretim oturumları sonlandırılmıştır. Diğer bir katılımcının ise genelleme oturumlarının ardından hastalanması sebebiyle bu katılımcı ile izleme oturumları düzenlenememiştir. Araştırmaya katılan son katılımcı ise öğretim oturumlarının tamamlanmasının ardından 1, 2 ve 4 hafta sonra edindiği beceriyi sürdürdüğü ve farklı ortamlara genelleyebildiği görülmüştür. Araştırmada toplanan sosyal geçerlik verilerine göre katılımcıların anne ve öğretmenleri araştırmaya dair olumlu görüşlerini dile getirmişlerdir. Ancak katılımcılardan birinin babası tablet bilgisayar kullanımına karşı kaygıları olduğunu dile getirmiştir. Sonuç ve öneriler: OSB olan bireylere talep etme becerisinin öğretiminde KÜC'ün etkili olabileceği görülmüştür. ADİ sistemlerinin etkililiğinin inceleneceği araştırmalarda farklı yöntem ve teknikler kullanılarak araştırmalar planlanabilir.