Hekimlerin, Tıbbi Hata Korkusu ve Defansif Tıp Uygulamalarında Etik İklimin Rolüne Yönelik Algılarının Vinyet Tekniğiyle Değerlendirilmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıp Tarihi ve Etik Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELDA YILDIZ

Danışman: Nilüfer Demirsoy

Özet:

Başlık: Hekimlerin tıbbi hata korkusu ve defansif tıp uygulamalarında etik iklimin rolüne yönelik algılarının vinyet tekniğiyle değerlendirilmesi Amaç: Etik iklim, etik olmayan davranışların önemli bir öncülü olarak kabul edilir. Etik iklim ile tıbbi hataların ortaya çıkması arasındaki ilişkiye dair araştırmalar yetersizdir. Bu tez araştırması kapsamında, hekimlerin tıbbi hata korkusu ve defansif tıp uygulamalarında etik ikliminin rolüne yönelik algıları değerlendirilmiştir. Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik yaklaşım kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Eskişehir il merkezinde bulunan, kamuya ait iki hastanede çalışmakta olan cerrahlar; örneklemini ise yirmi üç katılımcı oluşturmuştur. Hekimlere; kavram tanımlarına ve verilen beş vaka vinyetine ilişkin yarı yapılandırılmış sorular sorularak hekimlerin etik iklim algıları değerlendirilmiştir. Verilerin istatistiksel analizi için nitel araştırmalarda kullanılan veri analizi paket programı kullanılmıştır. Bulgular: Hekimler, kavram tanımlarında karışıklık yaşamaktadırlar. Bazı hekimler defansif tıbbı tanımlayamamaktadır. Hekimlerin neredeyse tümü malpraktis korkusu yaşamaktadır. Hekimlerin çoğu her ne kadar defansif tıp uygulamalarını etik bulmuyor olsalar da mesleki uygulamalarını yaparken etik ikilem yaşamaktadırlar. Hekimlerin malpraktis korkusu ve defansif tıp uygulamalarında etik iklimin rolüne yönelik algıları, “ekip çalışanları ve ekip çalışması”, “meslektaşların tutumu”, “hastalar ve yakınları”, “yöneticiler”, “mevzuat ve hukuki süreç” ve “defansif tıp uygulamaları” temaları altında değerlendirilmiştir. Sonuçlar: Hekimler genel olarak “mevzuat ve hukuki süreç” teması başta olmak üzere tüm temalara ilişkin olumsuz bir etik iklim algısına sahiptir. Hekimlerin hemen hepsi defansif tıp uygulamaktadır. Tıbbi hataların, malpraktis korkusu ve defansif tıbbın en aza indirilmesi, hasta güvenliğinin, çalışan ve hasta memnuniyetinin artırılmasına yönelik gerekli düzenlemelerin yapılması ve tedbirlerin alınması olumlu etik iklimin sağlanmasında oldukça önemlidir