Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ebelik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA NİLÜFER TOPKARA
Danışman: Nebahat Özerdoğan
Özet:
Başlık: Emzirmeyi Destekleyici Mobil Uygulamanın Geliştirilmesi:
Uygulamanın Primiparlarda Emzirme Özyeterliliği ve Sonuçlarına Etkisinin
İncelenmesi
Amaç: Çalışmada Emzirme Özyeterlilik Kuramı’na temellendirilmiş emzirmeyi
destekleyici mobil uygulamanın geliştirilmesi ve bu uygulamanın primiparların
emzirme özyeterliliği ve sonuçları üzerindeki etkisinin belirlenmesi planlanmıştır.
Yöntem: Araştırma emzirmeyi destekleyici mobil uygulamanın geliştirilmesi ve
ön test-son test randomize kontrollü tasarım olmak üzere iki aşamada
gerçekleştirilmiştir. Eylül 2022-Ağustos 2023 tarihleri arasında; Eskişehir ilinde 4 aile
sağlığı merkezinde yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini gebeliğinin 3.
trimesterinde olan 86 primipar (Müdahale: 44, Kontrol: 42) oluşturmuştur. Veriler;
Kişisel Bilgi Formu, Emzirme Özyeterliliği Ölçeği-Kısa Formu, Emzirme
İzlem Formu ve Mobil Uygulamadan Memnuniyeti Değerlendirme Formu
kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS paket programı ile yapılmıştır.
Bulgular: Müdahale grubundakilerin 2. izlem ve 3. izlem emzirme
özyeterliliği puanlarının kontrol grubundakilerden anlamlı düzeyde yüksek olduğu
tespit edilmiştir (sırasıyla t= 2,715; p= 0,008 ve Z= -3,338; p= 0,001). Müdahale
grubundakilerin 2. ve 3. izlem emzirme özyeterliliği puanlarının 1. izleme göre
anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (χ2= 31,710; p<0,001). Kontrol
grubundakilerin 3. izlem emzirme özyeterliliği puanının 1. izlem puanından anlamlı
düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (F= 4,093; p= 0,020). Müdahale ve kontrol
grubunun emzirme özyeterliliği puanları arasında sırasıyla 2. ve 3. izlem puanları
arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (t= 2,715; p= 0.008, Z= -3.338; p= 0.0011).
Postpartum 6. ayda emzirmeyi sürdürme ve tek başına anne sütü verme açısından
gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (sırasıyla ꭓ2=
12,213; p< 0,001 ve ꭓ2= 14,633;p= 0,001).
Sonuç: Emzirmeyi destekleyici mobil uygulama; emzirme özyeterliliğinin
arttırılmasında, emzirmenin erken başlatılmasında, özellikle postpartum 6. ayda tek
başına anne sütü verme ve emzirmenin sürdürülme oranlarını arttırma ile emzirme
sorunu yaşama oranlarının azaltılmasında etkili bir araçtır.