Orhan Pamuk romanlarında oryantalizm


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA ŞAHİN

Danışman: Soner Akpınar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Türk Edebiyatında uzun süredir eser veren ve postmodernist anlayışı benimseyen Orhan Pamuk'un romanlarındaki oryantalizm unsurlarını ve Doğu-Batı karşıtlıklarını ele almaktadır. Temelde "ben" ve "öteki" ayrımına dayanan oryantalizm, Batı ülkelerinin Doğu ülkelerine uyguladığı araştırma çalışmaları ve hâkimiyet kurma amacını ifade eder. Çok eski zamanlardan beri Batının Doğu medeniyetleri üzerindeki düşünüş biçimi olarak varlığını korumuştur. Günümüzde de devam etmekte olan bu düşünce ve davranışlar bütünü, hem Doğu hem de Batı edebiyatlarını etkilemiştir. Bu bağlamda, kendisini Batıya yakın hisseden Doğulu yazar Orhan Pamuk'un tüm romanlarına yansıttığı oryantalist detaylar bu tezin konusunu oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, oryantalizmin Türk edebiyatına etkilerini Orhan Pamuk'un romanları bağlamında incelemek ve yazarın kendi toplumuna yaklaşımının açıklamaktır. Romanlarında karakterler aracılığıyla tespit edilen Doğu-Batı karşıtlıklarından yola çıkarak Türkiye'nin hem kendi içinde hem de Batı medeniyetinin karşısında nasıl bir oryantalistleşme süreci geçirdiği ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışma üç ana bölüme ayrılmış olup birinci bölümde genel hatları ile oryantalizm kavramı ve gelişme süreci irdelenmiştir. İkinci bölüm, Orhan Pamuk'un hayatına ve yazınsal özelliklerine genel bir bakış sunmaktadır. Çalışmanın ana bölümü olan üçüncü bölüm ise Orhan Pamuk'un tüm romanlarındaki Doğu-Batı zıtlıklarının tartışıldığı kısımdır. Tespit edilen karşıtlıklar ve Doğuyu sosyo-kültürel aşağıda konumlandıran ifadeler farklı başlıklarda sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Oryantalizm, Orhan Pamuk, Doğu, Batı, Medeniyet, Kültür