Safran'ın parsiyal hepatektomi sonrası karaciğer rejenerasyonuna etkisinin PI3K/Akt/mTOR sinyal yolağı üzerinden belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURAK BERBER

Danışman: MEDİHA CANBEK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Karaciğer kendini onarabilme yeteneği ile vücuttaki diğer tüm organlardan daha fazla avantaja sahiptir. Çeşitli nedenlerle zarar görmesi durumunda, fonksiyonel kütlesini tamamlama yönünde replikasyon ve proliferasyona başlayabilir. Karaciğer loblarının bir kısmının cerrahi olarak çıkarılması parsiyal hepatektomi-(PHx) ve hepatositlerin virüs ya da kimyasallardan zarar görmesi gibi durumlarda hepatosit replikasyonunun arttığı bilinmektedir. Replikasyon ve proliferasyon yanıtı bir takım sinyal yolakları ile gerçekleşmektedir. PI3K/Akt/mTOR yolağının; hücre büyümesi, proliferasyon, hayatta kalım, farklılaşma ve hücre iskeleti değişiminin düzenlenmesi gibi birçok fonksiyonu vardır. %70' lik parsiyel hepatektomi sonrası PI3K/Akt/mTOR aktive olur ve hepatositlerin artışını sağlar. Son yıllarda; kanser veya metabolik bozukluklar gibi pek çok hastalık PI3K/Akt/mTOR yolağının anormal aktivitesi ile ilişkilendirilmiştir. Diyet takviyelerinin geliştirilmesi, belirli populasyon gruplarında beslenme yoluyla hastalıkların önlenmesi ya da başlangıcının geciktirilmesine yardımcı olabilir. İnsan sağlağını etkileyen fitokimyasalların etkisinin PI3K/Akt/mTOR yolağı üzerinden belirlenmesi; bu yolak üzerinde moleküler etki mekanizmasının daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır. Safran (Crocus sativus L.)'ın antioksidan, anti-enflamatuar, anti-aterosklerotik, nöro-koruyucu ve yüksek yağlı diyet-kaynaklı insülin direncini önlemesi vb. etkileri bilinmektedir. Çalışmamızda; 15 gün boyunca sıçanlara gavaj yöntemiyle 100 mg/kg safran diyeti uygulanmıştır. Diyet sonunda % 70'lik parsiyel hepatektomi işlemi ile hepatositlerin proliferasyonu uyarılmıştır. Bu işlemler ile safran' in 0-6-12 ve 24. saatlerde hepatosit proliferasyonuna etkisi; PI3K/Akt/mTOR yolağı üzerinden belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre safran'ın karaciğeri koruduğu, proliferasyonu arttırıcı etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Safran'ın PI3K/Akt/mTOR yolağı üzerindeki etkisinin belirlenmesi; karaciğer hastalıklarında (örn; obezite, tip 2 diabet, kanser gibi) safran tedavisi çalışmalarına temel oluşturacaktır.