Mimari mekan okumasında algısal deneyim analizinin bir yöntem yardımıyla irdelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Mimarlık, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: HANDE ASAR

Danışman: Ayşen Öztürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı; son dönem tasarlanmış mimari mekanlarda, kişisel deneyimlerle oluşan algısal mekan okumalarını sorgulamayı denemektir. Çünkü algı, her birimizin zihninde kurduğu deneyimlerdir. Mekan okumaları da algıya bağlı bir deneyimdir. Mekansal deneyim edinimi ise öncelikli olarak duyular ve algılar aracılığıyla gerçekleşir. Bu sebeple, mekân okumalarını algılarımızla nasıl oluştururuz sorusu bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır.Algı, mekân ve deneyim kavramları, oldukça geniş bir araştırma alanına sahiptirler. Bu sebeple hazırlanan tez kapsamında kavramların sınırları, oluşturulan yöntem ile çizilmeye çalışılmıştır. Öncelikle kavramsal araştırma, literatür çalışması yapılmıştır. Daha sonra Kevin Lynch'in ?Kent İmgesi? kitabındaki, kentsel mekanların okunmasında kullandığı kavramsal çerçeveden yararlanılarak, mimari mekanların okunabilmesi için yeni bir çerçeve oluşturulmuştur. Bu çerçevenin mimari mekanlardaki karşılığını tartışabilmek için ise bir mimara ait farklı iki yapı örneği seçilmiştir. Belirlenen iki yapı örneği, Çağdaş Türk mimarlığının en bilinir isimlerinden biri olan Emre Arolat'ın tasarımlarıdır. Bu yapılar programları dolayısıyla birçok kişiye hitap edebilen kamusal yapılardır. Yapıların kamusal olması, yapıda sürekli vakit geçiren kişilere ve farklı zamansal aralıklarda farklı kişilerin kullanımına da olanak sağlar. Bu olanak ile birlikte anket çalışmasında farklı kullanıcı profillerine ulaşılabilmiştir. Uygulanan anket çalışmaları ve oluşturulan mekân okuma çerçevesi yöntemi ile örnek olarak seçilen yapılar analiz edilmiştir.Sonuç olarak, seçilen mimari mekânların okunmasında belirlenen çerçeve kapsamında, görsel algının büyük bir yer bulduğu algısal deneyimlerde, temel ve ek mekansal bileşenler ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Yapılan anket çalışması, bir mekan her ne kadar bileşenlerine ayrılarak okunsa da, o mekanın iç ve dış tüm bileşenleri ile birlikte bir bütün olarak algılandığını göstermiştir.Anahtar Kelimeler: Algı, Duyu, Mekan, Mekansal Algı, Deneyim, Algısal Deneyim, Mekansal Analiz