Osmanlı zirai sektörünün kapitalist dünya pazarlarına eklemlenmesi:1844-45 bölgesel karşılaştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İktisat Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DERVİŞ TUĞRUL KOYUNCU
Danışman: ABDULLAH MESUD KÜÇÜKKALAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalısma Basbakanlık Osmanlı Arsivleri'nde yer alan maliye, varidat,Temettuat kodu (ML. VR. TMT) defterlere dayanılarak bir iktisat tarihi çalısmasıolarak kaleme alınmıstır. 1844?45 yıllarına ait Osmanlı'nın İzmir ve Selanik gibiticaret merkezi kırsalları ile iç bölge kırsallarına iliskin belgelerden elde edilenveriler kullanılarak, Osmanlı zirai sektörünün kapitalist dünya pazarlarına eklemlenmeboyutu ve süreci kantifiye edilmeye çalısılmıstır. Çalısmada çözümlenmekistenen temel soru; Osmanlı Devleti'nin ticaret bölge kırsalları ile iç bölge kırsallarıbirlikte mi yoksa yalnızca ticaret bölgesi kırsalları mı kapitalist dünya pazarlarınaeklemlenmistir seklinde formüle edilebilir.Söz konusu problemden hareketle bu çalısmada, İzmir ve Selanik gibi ticarisehirlerin hinterlandından beser köy toplam 10 köy (375 hane), bir iç bölgeolan Aksehir kırsalından da 10 köy (434 hane) alınarak, iki örneklem grubu olusturulmustur.Olusturulan örneklemlerde yer alan köylere ait meslek, servet, gelirve vergi yapılarına iliskin veriler; 1844?45 yıllarında yapılan temettuat sayımlarınaait belgelerin transkripsiyonu sonucu elde edilerek, Ek 1 ve Ek 2'de yer alantablolarda toplulastırılmıstır. Ek 1 ve Ek 2'de gösterilen veriler, iktisat teorisi veistatistik bilimlerinin araçları kullanılarak, örneklem gruplarının gelir dağılımı, servetdağılımı ve vergi yapılarının Gini katsayıları ve standart sapmaları hesaplanmıstır.Bunun yanında Lorenz eğrisi ve serpilme diyagramı yardımıyla örnekviilemlerin gelir ve mülkiyet dağılımları ortaya koyulmaya çalısılmıstır. Söz konusubu hesaplamalar örneklemlerin kapitalist dünya pazarlarına eklemlenmesininboyutlarını test etmek amacıyla yapılmıstır.Çalısmada her iki örneklem grubu sözü edilen 4 kategoride karsılastırmaya tabitutularak bölgelerin benzerlik ve farklılıklar bağlamında, kapitalist pazarlara eklemlenipeklemlenmedikleri karsılastırmalı olarak ortaya koyulmaya çalısılmıstır.Elde edilen sonuçlar yapıla gelen bildik ve çetrefilli bir tartısmaya ısık tutarak,Osmanlı zirai sektörünün ticarilesmesinin bölgeselliği problematikine ısık tutacaktır.