Endodontik şelatör ve antibakteriyel çözeltilerin indüktif eşleşmiş plazma-kütle spektrometresi yöntemi ile elementlerinin kalitatif ve kantitatif olarak analiz edilmesi
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ, KLİNİK BİLİMLER BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMAİL MERT ÖKSÜZ
Danışman: Ekim Onur Orhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Başlık: Endodontik şelatör ve antibakteriyel çözeltilerin indüktif eşleşmiş plazma-kütle spektrometresi yöntemi ile elementlerinin kalitatif ve kantitatif olarak analiz edilmesi. Amaç: Etilendiamintetraasetik asit (EDTA, MDR EU/2017/745 Class IIa) ve Klorheksidin diglukonat (CHX, MDR EU/2017/745 Class III) içeren tıbbi cihazlar ve bunların dental pazarlarda bulunan muadilleri üzerinde kalitatif ve kantitatif multi-analitik deneyler yapmaktı. Materyal ve Metod: Deneylerde çoklu spektroskopik ve analitik yöntemler kullanıldı: Çözücü ortamının kantitatif iyon içeriğini saptamak için indüktif olarak eşleşmiş plazma kütle spektrometrisi (ICP-MS) yapıldı. Çözelti (pH) hidrojen potansiyeli tayini yapıldı. Aktif bileşenlerini değerlendirmek için Ultra Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (UHPLC), Proton nükleer manyetik rezonans spektroskopisi (1H-NMR), enerji dağılımlı X-ışını spektroskopisi (EDS) ve X-ışını Kırınım analizi (XRD) yapılmıştır. Bulgular: ICP-MS, pH ve EDS sonuçları çapraz tablolarda gösterildi. XRD, UHPLC ve 1H -NMR analiz sonuçları, difraktogramlar, kromatografiler ve spektroskopilerin yorumlanması yoluyla gerçekleştirildi. Sonuç: Test edilen muadiller, halk sağlığı sorunu ve bunların beklenen terapötik etkinlikleri için de potansiyel riskler oluşturabilecek önemli sonuçlara sahipti: • EDTA muadillerinin Krom, Antimon, Alüminyum, Demir, Nikel ve Kurşun içerikleri Dünya Sağlık Örgütü tarafından ilan edilen eşik seviyenin üzerindeydi. Ayrıca, EDTA kontrolünde yüksek miktarda krom kaydedildi. CHX kontrolünde ise yüksek miktarda kurşun ve demir kaydedildi. • UHPLC, XRD, EDS ve 1H -NMR analizleri, CHX kontrolündeki aktif maddenin kimyasal yapısının muadillerinden farklı olduğu sonucunu desteklemektedir. Ayrıca, test edilen CHX muadilleri için aktif bileşenlerin miktarı da belirsizlik göstermektedir. • XRD, EDS ve 1H-NMR analizleri, EDTA kontrolünde aktif maddenin kimyasal yapısının muadillerinden farklı olduğu sonucunu desteklemektedir. • EDTA kontrolü, pH'ı nötr olarak tamponlanırken, test edilen muadilleri yüksek alkalidir. Anahtar Kelimeler: EDTA, Endodonti, Klorhekzidin, kromotografi, spektroskopi, tıbbi cihaz düzenlemesi