Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EKİN GÜZİDE SAYILGAN SAK
Danışman: Didem Turgut Coşan
Özet:
Başlık: Rotenon ile indüklenen in vitro Parkinson hastalığı modelinde
metforminin, hücre iskelet elemanlarının düzenlemesi üzerine etkisi
Amaç: Parkinson hastalığı gibi bazı nörodejeneratif hastalıklarda hücre
sitozolündeki hücre iskelet elemanları yeniden düzenlenir. Sirtuin (SIRT) ailesi
genlerinin nörodejeneratif hastalıklar ile bağlantısı olduğu ortaya koyulmuştur.
Metformin, doğrudan SIRT1-aktive edici bir bileşiktir. Etkisini beyinde dopamine
çevrilerek gösteren levodopa, Parkinson hastalığında semptomları hafifletmek için
kullanılır. Bu çalışmada, metforminin hücre iskeleti elemanlarının stabilizasyonu ve
oluşan agregatlar üzerinde olumlu bir etkisinin olup olmadığını ortaya koymak ve
levodopa’nın etkisi ile karşılaştırmak amaçlanmaktadır.
Yöntem: Bu çalışmada, SH-SY5Y hücre hattında rotenon ile Parkinson hastalığı
modeli oluşturuldu. RA ile farklılaştırılan ve farklılaştırılmayan hücrelerde hastalık
modeli oluşumu ardından metformin, levodopa ve ikisinin kombinasyonu verildi.
Hücrelerde çoğalma ve canlılık belirlendi. RNA izolasyonu yapılarak, cDNA’larda
Real Time PCR yöntemiyle kofilin, CRMP2, SIRT1, NFL, RhoA, alfa-sinüklein,
TAU, ROCK2 ekspresyonları belirlendi. ELISA yöntemi uygulanarak kofilin,
ROCK2, alfa sinüklein, TAU, NFL ve CRMP2’nin protein düzeyi belirlendi.
Bulgular: ROT ile oluşturulan hastalık modellerinde hücrelere metformin ve
levodopa verilmesi sonucunda gen ekspresyon seviyelerinde alfa sinüklein (p<0.05),
kofilin (p<0.01), ROCK2’de azalış olduğu gözlenmiştir. Hastalık gruplarına
metformin uygulanması sonucunda ölçülen protein seviyelerinde; alfa sinüklein ve
NFL’de azalış olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Hücrelerde Parkinson hastalığı modelinde metformin uygulanmasının
bazı gen ve proteinler üzerinde olumlu etkisinin olduğu, bazı gen ve proteinler
üzerinde ise değişiklik yaratmadığı gözlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Rho-
ROCK yolağı ve alfa sinüklein, hücre iskeleti ve Parkinson hastalığının iki kilit
noktasıdır ve bu çalışmada önemi vurgulanmıştır.