Azospermi tanılı primer infertil erkeklerde AZF a,b,c bölgelerinin MLPA tekniği ile taranması ve sonuçların konfirmasyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ GENETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÖNÜL HAZIYEVA
Danışman: OĞUZ ÇİLİNGİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Y kromozomu mikrodelesyonları, azosperminin en yaygın nedenidir ve azospermik infertil erkeklerin %5-15'inde görülmektedir. Azospermik erkeklerin bir kısmında, Y kromozomunun uzun kolunda (Yq) delesyonların saptanması üzerine spermatogenezin bu bölgeden regüle edildiği tahmin edilmiştir ve bu bölge azospermi faktör bölgesi (AZF) olarak tanımlanmıştır. Sperm gelişimi ve farklılaşmasından sorumlu olan AZF bölgesi, AZFa, AZFb, AZFc bölgelerini içermektedir Bu bölgeler çok kopyalı gen aileleri içerir. Yöntem karşılaştırması amacıyla planladığımız bu çalışmamızda; Üroloji Anabilim Dalı'na başvurup, detaylı öykü alımı, fizik muayene ve sperm analizleri yapıldıktan sonra herhangi bir ek sağlık problemi olmayan, klinik olarak azospermi tanısı alan hastalar Tıbbi Genetik polikliniğimize yönlendirilmiştir. Sitogenetik analiz sonrasında normal karyotipe sahip olduğu belirlenen ve multipleks PCR (mPCR) ile yapılan moleküler analiz sonucunda normal olarak değerlendirilen 50 azospermik bireyden oluşan hasta grubumuz ve 15 fertil bireyden oluşan kontrol grubumuz MLPA yöntemiyle analiz edilmiştir. Daha önce mPCR (Polymerase Chain Reaction) analiz yöntemiyle delesyon saptanmayan hasta grubumuzun 8 bireyinde %16 oranında MLPA tekniği ile AZFc ve AZFb bölgelerine ait parsiyel delesyonlar saptanmıştır. AZFb bölgesinde yerleşen EIF1AY geninde delesyon 2 hastada, AZBb+c bölgesindeki EIF1AY ve BPY2 genine ait parsiyel delesyonlar ise sadece 1 hastada görülmüştür. Bunun yanısıra yine 5 hastada AZFc bölgesinde yerleşen BPY2 geninde parsiyel delesyonlar tespit edilmiştir. Fertil bireylerden oluşan kontrol grubumuzda herhangi bir değişiklik saptanmamıştır. Bu yöntem; daha geniş bölgeleri kapsayan mikrodelesyon/mikroduplikasyon analizinin yapılabilmesine ve bunun yanısıra detaylı genotip/fenotip korelasyonlarının kurulmasına yardımcı olacaktır. AZF bölgelerinin parsiyel ve komplet delesyonların erkek infertilitesine etkilerinin araştırılması açısından mPCR yöntemine kıyasladığımızda MLPA yönteminin daha elverişli olduğunu düşünmekteyiz. Buna sebep ise, saptanabilecek bazı delesyonların oluştuğu bölgelerin rutinde kullanılan mPCR yöntemiyle bakılan bölgeler arasında olmaması ile ilişkilendirilebilir. Multipleks PCR yöntemi ile çalışıldığı zaman bu bölgelere özgü primerlerin dizayn edilmesi gerekirken, MLPA yöntemiyle tek prob miksle analiz edilebilmektedir.