DÜNYA DENİZ TAŞIMACILIĞINDA TÜRKİYE MODELİ ARAŞTIRMASI

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATİH ALP

Danışman: NURAY GİRGİNER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Birleşmiş Milletler (BM) üyesi ülkelerin deniz taşımacılığı konusunda göreli etkinliklerinin belirlenmesi ve Türkiye'nin konumunun görülmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda; BM'ye üye 248 ülkenin Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UCTAD) tarafından 2017 yılında yayımlanmış deniz taşımacılığı verileri incelenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda girdi ve çıktı değişkenleri belirlenerek verileri analiz edilebilir ülkeler Karar Verme Birimi (KVB) olarak çalışmaya dâhil edilmiştir. Çalışma kapsamında; öncelikle benzer özellikleri olan ülkelerin gruplandırılması için Kümeleme Analizi (KA) yapılmış daha sonra ülkelerin deniz taşımacılığı konusunda göreli etkinlik değerlerinin belirlenebilmesi için belirlenen girdi ve çıktı değişkenlerine dayalı olarak Veri Zarflama Analizi (VZA) yapılmıştır. Son olarak VZA sonucunda etkin olarak tespit edilen ülkelerin kendi aralarında sıralanabilmesi için Süper Etkinlik Analizi (SEA) yapılmıştır. Türkiye'nin deniz taşımacılığı konusunda dünya geneline göre etkinlik değerinin belirlendiği bu çalışmanın sonunda; bulgulara, örnek uygulamalara, diğer taşımacılık yollarında yapılan iyileştirmelere ve çevresel risk faktörlerine göre Türk deniz taşımacılığının etkin hale getirilmesi için yapılması gerekenler somut olarak belirlenmeye çalışılmıştır. Yapılan literatür incelemesinde deniz taşımacılığı konusunda dünya genelinde bu boyutta etkinlik ölçümü çalışmasına rastlanılmamıştır. Bu bağlamda çalışmanın literatüre özgün ve önemli bir katkı yapacağı değerlendirilmektedir.