Yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar: Bir durum çalışması

ÖZGE GÜNEŞ

Yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar: Bir durum çalışması

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Eğitim Bilim. Ens., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGE GÜNEŞ

Danışman: Hüseyin Anılan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunları incelemektir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasıyla desenlenmiştir. Araştırmaya yabancılara Türkçe öğretimi gerçekleştirilen İstanbul'dan üç farklı okul türü dâhil edilmiştir. Bunlar, çift dilli okul, uluslararası programlı okul ve ağırlıklı olarak Suriyeli öğrencilerin bulunduğu kamu okuludur. Araştırma verileri öğretmen ve öğrencilerle yapılan görüşmelerle ve araştırmacının sınıf içi gözlemleriyle toplanmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik analizinden yararlanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler araştırmanın alt problemlerine dayalı olarak; çift dilli okullarda yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar, uluslararası programlı okullarda yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve kamu okullarında bulunan Suriyeli öğrencilere Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar olmak üzere üç başlık altında sunulmuştur. Araştırmada elde edilen verilerin içerik analizi sonucunda ulaşılan temalar bu başlıkların altına yerleştirilmiştir. Bu kapsamda araştırmada ilk olarak çift dilli okullarda yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlara ait bulgular verilmiştir. Bu başlık altında, ana dil farklılıkları, uyum sorunları, çevresel faktörler, okul programı, aynı anda birden fazla dil öğrenimi, Türkçeye verilen önem, Türkçe kelime bilgisi ve iletişim sorunu temalarına ulaşılmıştır. Bulguların ikinci başlığı ise uluslararası programlı okullarda yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlara ilişkin bulgulardır. Bu kısımda da ana dil farklılıkları, uyum sorunu, motivasyon, materyal ve program eksiklikleri, çevresel faktörler ve Türkçe kelime bilgisi temalarına ulaşılmıştır. Son olarak ise kamu okullarında bulunan Suriyeli öğrencilere Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlara ait bulgular sunulmuştur. Bu başlıkta ulaşılan bulgular ana dil farklılığı, uyum sorunu, dil sorunu, iletişim sorunu, asimile olmaktan korkmaları, psikolojik nedenler ve materyal eksikliği temaları altında sunulmuştur. Bu araştırmada ulaşılan bulgulardan, yabancılara Türkçe öğretiminde ortak sorunların, materyal eksikliği, uyum sorunu, ana dil farklılığı ve kelime bilgisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu kapsamda öneriler, Millî Eğitim Bakanlığı, okul yöneticileri, öğretmenler, veliler ve araştırmacılara öneriler şeklinde başlıklandırılarak sunulmuştur.