Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Sevgin Gökel
Danışman: Koray Kılıçay
Özet:
Amaç: Havacılık endüstrisinde yoğun olarak kullanılan sert krom kaplamaların insan
ve çevre sağlığına olumsuz etkileri sebebiyle terkedilmeye başlanması ile birlikte yerine
alternatif bulma arayışları devam etmektedir. Ülkemizde havacılık sektörü, sektörün mevcut
eğilimi doğrultusunda hareket etmektedir ancak bu konuda yeterli bir bilimsel çalışma
yapılmadığı onun yerine sektörde etkin şirketlerin uygulamalarının takip edildiği
görülmüştür. Bu çalışma ile amacımız bu alandaki boşluğu doldurarak iki farklı yüzey
kaplama arasında ki farkları ve benzerlikleri değişik çelik türleri üzerinden tespit
edebilmektir. Yapılan bu deneysel çalışma ile sert krom ve akımsız nikel kaplamalar
karşılaştırılarak bir biri yerine kullanılabilirliklerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Yapılan deneysel çalışmada beş farklı tür çelik türünden toplam seksen dört
adet kupon üretilmiş bu kuponların yarısına sert krom diğer yarısına ise akımsız nikel
kaplama yapılarak bu kuponlar farklı parametrelere göre incelemeye tabi tutulmuştur.
Bulgular: Tribolojik performans testleri sonucunda sert krom kaplamalar kaplama
kalınlığı, sertlik ve aşınma direnci yönünden akımsız nikele göre çok üstün olduğu tespit
edilmiş ancak akımsız nikel kaplamalar üzerine ısıl işlem yapılarak bu özelliklerde iyileşme
tespit edilmiştir. Bu sayede iki farklı kaplama türünde birbirine yakın sonuçlara
ulaşılabilmiştir.
Sonuç ve Öneriler: Havacılıkta, sert krom kaplamaların esas kullanım amacı aşınma
direncidir. Akımsız nikel sertlik ve aşınma direnci bakımından yeterli değildir. Öte yandan
akımsız nikel kaplamalar üzerinde ısıl işlem yaparak sertlik ve aşınma direncinde
iyileştirmeler yapılabileceği görülmüştür. Bu sonuçlar ile doğru altlık malzemeleri seçilerek
ve ısıl işlem uygulanarak akımsız nikel kaplamalar, birçok yerde sert krom kaplamaya
alternatif olabilir. Ancak iniş takımları gibi çok yüksek aşınma direnci istenen yerler için
daha fazla deneysel çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır.