Topkapı Sarayı Müzesi Yazma Eser Kütüphanesindeki "R.1966" numaralı şiir mecmuası (İnceleme, metin ve MESTAP'a göre tasnifi)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sos.Bil.Enst.Md.Lüğü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BEYZA KABAKÇILI

Danışman: Tuba Onat Çakıroğlu

Özet:

Şiir mecmuaları gün yüzüne çıktığı dönemin edebi ve dil özelliklerinin, tarihinin, kültürünün, sosyal yaşantısının yanı sıra siyasi ve ekonomik durumunun anlaşılabilmesi noktasında araştırmacılara yol göstermektedir. Bu yolu takip eden araştırmacılar keşfedilmiş veyahut keşfedilmemiş şiir ve şairlere ulaşarak ilim dünyasına katkı sağlamaktadırlar. Bizim çalışmamız Topkapı Sarayı Yazma Eser Kütüphanesi R.1966 numaralı mecmua üzerinedir. Mecmuanın mürettibi ve tertip tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Klasik Türk edebiyatına mahsus bir şekilde oluşturulan eserde çeşitli nazım türleriyle kaleme alınmış 329 adet manzume bulunmaktadır. Tespit edilebilmiş şair sayısı 24 adettir; bunun dışında 1 gazelin ve 1 pendnâmenin sahibi bilinmemektedir. Bu çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında mecmuanın tanımı, mecmuaların sınıflandırılması ve MESTAP üzerinde durulmuştur. Bunun ardından adı geçen mecmuanın genel niteliklerinden, mürettibine ve tertip tarihine ilişkin elde edilen bilgilerden ve bunlardan çıkarılan sonuçlardan, mecmuada yer alan şairlerin kısa biyografilerinden bahsedilmiştir. Şair ve şiir sayısı, bu şairlerin yaşadıkları yüzyıllar, mecmuada bulunan aruz kalıpları sayısal verilerden yararlanarak gösterilmiştir. Bu hususların ardından mecmuanın şekil ve muhteva özellikleri üzerinde durulurken; çeşitli örnekler bağlamında tespitler açıklanmıştır. İkinci bölümde mecmuanın çeviri metni verilirken ihtiva eden şiirlerin yayımlanmış kaynaklarda var olup olmadığına bakılmıştır. Yayımlanmış kaynaklarda tespit edilen şiirlerin nüsha farklılıkları dipnotta gösterilmiştir. Son olarak mecmuanın MESTAP'a göre tasnifine yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Mecmua, Şiir, Klasik Türk Edebiyatı, MESTAP