Üretme veya satın alma karar etmenlerine örgüt kuramları açısından bakış:Türk otomotiv, gıda ve beyaz eşya üreticilerinde bir araştırma


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET BİNGÖL

Danışman: NURAY GİRGİNER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın konusunu, işlem maliyeti kuramı, kaynak bağımlılığı kuramı ve yeni kurumsal kuramın firmaların üretme veya satın alma tercihlerine yönelik önermeleri oluşturmaktadır. Araştırmanın problemi konuya iktisadi veya sosyal açıdan yaklaşan üç farklı örgüt kuramının önermelerinde yer alan unsurların üretme veya satın alma kararlarını ne ölçüde açıkladığı üzerine odaklanmaktadır. Türk otomotiv, gıda ve beyaz eşya sektörlerinde yer alan üç lider firmanın üretme veya satın alma karar süreçlerini inceleyerek, teori ve uygulama ilişkisini araştırmak ve karar öncüllerini örgüt kuramları bakış açısı ile anlamaya çalışmak araştırmanın temel amacıdır. Araştırmanın amacına yönelik olarak nedensellik ilişkisine dair çalışmalar için faydalı öngörüler oluşturabilme düşüncesi ve araştırma konusunun işletme koşullarından bağımsız ele alınamayacağı varsayımı ile nitel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Tekrarlama mantığı işletilerek ortak çıkarımlar elde etme düşüncesi ile araştırma tasarımı çoklu vaka analizi üzerine kurulmuştur. Derinlemesine bilgiye ulaşmak amacıyla veri toplama aracı olarak mülakat tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları işlem maliyeti kuramı kapsamında varlık özgüllüğü ve belirsizliğin, kaynak bağımlılığı kuramı kapsamında kaynağın önemi ve kaynak tahsisinin, yeni kurumsal kuram kapsamında öykünmeci eşbiçimlilik mekanizmasının, maliyet ve firma stratejilerinin, firmaların üretme veya satın alma karar sürecinde önemli unsurlar olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Üretme veya satın alma kararı, örgüt kuramları, çoklu vaka analizi