Bir çok anlamlılık fenomeni olarak durumsallık

ASİYE HANDE NUR BAŞAR

Bir çok anlamlılık fenomeni olarak durumsallık

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASİYE HANDE NUR BAŞAR

Danışman: Erdoğan Boz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dilin kullanımı ile ilgili bir kavram olan durumsallık, sözcüklerin bağlam içerisinde edindikleri anlamların zihinde nasıl oluştuğunu ortaya koyan bir kavramdır. Durumsallık bunun için yer, zaman ve kişiler arası ilişkileri çözümleyerek kelimelerin bağlam içerisindeki anlamını bulmaya çalışır. Buna bağlı olarak kelimeler, farklı bağlamlar içinde yeni anlamlar kazanır ve çok anlamlılık meydana gelir. Çok anlamlılığa sebebiyet veren anlam olayları olarak bildiğimiz anlam genişlemesi ve anlam daralması gibi olayların oluşmasına durumsallık temel hazırlamaktadır. Bu temeli, durumsallığın üç alt başlığı olan söylem alanı (ne olduğu), söylem biçemi (kimin kime söylediği) ve söylem kipi (nasıl söylediği) oluşturmaktadır. Çalışmada senaryo metni bağlamı dikkate alınarak bağlam içerisinde kelimelerin aldığı yeni anlamlar incelenmiş ve taranan metinden sağlanan verilerle bu yeni anlamlar tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu tespit edilen kelimeler Halliday'in durumsallık teorisine göre incelenmiş ve tablolar halinde çözümlenerek sonuca ulaşılmıştır.