Çok değişkenli maden yataklarında rezerv tenör tahmininde jeoistatistik ve coğrafi bilgi sistemleri tekniklerinin kullanımı

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAKAN UYGUÇGİL

Danışman: ADNAN KONUK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmada, Coğrafi Bilgi Sistemlerinin (CBS) üç boyutlu ortamda görsel analiz ve konumsal sorgulama yetenekleri ile jeoistatistik kavramların bütünleştirilerek kullanılması amacıyla, MAŞ Beylikova Magnezit Ocağı'ndan alınan sondaj karot analiz değerleri ile çok değişkenli rezerv-tenör tahmini yapılmıştır. İşletmeden alınan topografik harita kullanılarak, CBS ortamında sayısal arazi modeli oluşturulmuş, sondaj lokasyonları, karot analiz değerleri ve kesme derinlikleri CBS ortamında yaratılan konumsal veritabanına aktarılmıştır. İmpurite tenör değerlerinin istatistiksel analizleri sonucunda lognormal dağılım gösterdikleri saptanmış, semivariogram ve cokriging yönteminde kullanılan çapraz semivariogram modelleri belirlenmiştir. Rezerv-tenör tahmininde uzaklığın tersi ile ağırlıklandırma, ordinary kriging, simple kriging, iki farklı kombinasyonda iki değişkenli ordinary cokriging ve üç değişkenli ordinary cokriging yöntemleri kullanılmıştır. Tahmin sonuçlarının CBS platformunda yapılan konumsal sorgulamaları sonucunda elde edilen cevher blok modelleri, korelasyon katsayısı, kriging ağırlıklı hata ve ortalama standart hatanın karesi yöntemleri ile karşılaştırılmıştır. Yapılan doğruluk analizleri ve karşılaştırmalarda, Beylikova Magnezit Ocağı için üç değişkenli ordinary cokriging yönteminin, rezerv-tenör dağılımı hesaplamalarında uygun yöntem olduğu, simple kriging yönteminin ise, magnezit cevherinde blok modeller üretilerek rezerv tahmini için uygun olmadığı, simple krigingin noktasal değer tahminleri için daha uygun bir yöntem olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Coğrafi Bilgi Sistemleri, jeoistatistik, cokriging.