Beşeri sermayeye dayalı ekonomik büyüme modelleri ve Gemmell'ın beşeri sermaye modeline yönelik bir uygulama

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: UTKU KUYUBAŞI

Danışman: İNCİ PARLAKTUNA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Uzun yıllar ekonomik büyüme literatüründe hak ettiği yeri göremeyen beşeri sermaye, günümüzde ülkelerin ekonomik analizlerinde önemli göstergelerden biri haline gelmiştir. Beşeri sermayenin baş aktör olduğu ve büyüme sürecinin beşeri sermaye değişkeni ile açıklandığı ekonomik büyüme modellerinde, ülkeler arası gelişmişlik farklarının beşeri sermaye ile ilişkisi belirlenmiş, ülkelerin ekonomik büyüme ve gelişme politikalarında beşeri sermayenin önemi vurgulanmıştır. Bu bağlamda çalışmada Norman Gemmell'ın Beşeri Sermaye Modeli kullanılarak, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin büyüme sürecinde beşeri sermayenin düzey farklılığı dikkate alınmış, beşeri sermaye stoğunun ve beşeri sermaye büyümesindeki birikimin ülkelerin ekonomik büyümesine olan etkisi saptanmaya çalışılmıştır. Gemmell'in modeli, Türkiye'nin de içinde bulunduğu 22 Gelişmekte Olan Ülke ve 23 gelişmiş OECD ülkesinin 1985-2000 ortalama verileri kullanılarak Yatay - Kesit yöntemiyle analiz edilmiştir. Sonuçta, gelişmiş ülkelerde yüksek öğrenim ve üstü düzeyinde beşeri sermaye stoğu ve birikiminin ekonomik büyüme sürecini açıkladığı, ancak beklenenin aksine gelişmekte olan ülkelerde ortaöğrenim düzeyinde beşeri sermaye stok ve birikiminin ekonomik büyümeyi açıklamada yetersiz kaldığı bulgusu elde edilmiştir. Gelişmekte olan ve gelişmişlik düzeyi düşük olan ülkelerle ilgili ulaşılan bu sonuç, söz konusu ülkelerin eğitim kalitesindeki yetersizliği göstermekte ve beşeri sermayede meydana gelebilecek artışın sadece nicelik yönünden değil nitelik yönünden de gerçekleşmesi gerektiği vurgulanmaktadır.