Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİRSEL SAĞIROĞLU
Danışman: Soner Akpınar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Cumhuriyet Dönemi Türk romanında zaman ögesini genel çizgileriyle değil, en özgün nitelikleriyle kavrayabilecek yapısalcı bir yöntemle çözümlemek hedeflenmiştir. Bu nedenle dönemin romanlarının zaman bakımından ayrıntılı ve sistemli bir biçimde incelenmesi amaçlanmıştır. Tezde, zamanı ele alışlarındaki birtakım farklardan dolayı temsil kabiliyeti yüksek Aka Gündüz'ün Dikmen Yıldızı (1928), Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Kokotlar Mektebi (1929), Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Yaban (1932), Sabahattin Ali'nin Kuyucaklı Yusuf (1937), Mithat Cemal Kuntay'ın Üç İstanbul (1939), Abdülhak Şinasi Hisar'ın Fahim Bey ve Biz (1942), Sabahattin Ali'nin Kürk Mantolu Madonna (1943) ve Peyami Safa'nın Matmazel Noraliya'nın Koltuğu (1949) romanları seçilmiştir. Döneme özgü yapıyı açığa çıkarmak için eserler yakın okuma yöntemiyle çözümlenmiştir. Tezin arka planını aydınlattığı için zaman kavramı ilkin tarihsel gelişimi bakımından ele alınmış ve zaman-anlatı ilişkisine değinilmiş, ikinci bölümde yöntem tanıtılmış, son aşamada ise romanlarda zaman ögesinin ne şekilde konumlandığı tespit edilmiştir. Çalışmada, keyfî ya da tematik incelemeler yerine var olan sistemi açığa çıkarmak esas alındığı için anlatıbilimin olanaklarından yararlanılmıştır.